از اقدامات خوب و با ارزش برخي از شركت هاي تابلوساز، روكش دار كردن شينه ها يا باسبار تابلوهاي برق مي باشد ، كه مي تواند از بسياري از حوادث از جمله تماس هاي ناخواسته انساني و بروز شوك وقوس الكتريكي جلوگيري نمايد.تصاوير گوياي مطلب هستند.
Sunday, February 14, 2010
روكش دار كردن شينه هاي داخل تابلوهاي توزيع
از اقدامات خوب و با ارزش برخي از شركت هاي تابلوساز، روكش دار كردن شينه ها يا باسبار تابلوهاي برق مي باشد ، كه مي تواند از بسياري از حوادث از جمله تماس هاي ناخواسته انساني و بروز شوك وقوس الكتريكي جلوگيري نمايد.تصاوير گوياي مطلب هستند.
سلسله هشدارهاي ايمني برق
كانون هاي خطر ناشي از تغييرات موقت در شبكه هاي برقدر روند اجراي پروژه هاي احداث و توسعه شبكه هاي برق، در برخي موارد مجريان با موانع پيش بيني نشده اي روبرو مي شوند و به ناچار براي ادامه اجراي پروژه ، تغيير وضعيتي را بصورت ((موقت)) در شبكه، به اميد اصلاح اساسي آن در آينده مي دهند ، كه اكثر اوقات مشاهده مي گردد ، پس از اتمام پروژه ، اين اصلاحات فراموش شده و اين تغييرات موقت به شكل دائم در شبكه باقي مي مانند.
اين تغييرات موقت كه از جهاتي شرايطي حساس و خطرناك دارند ، براي بهره برداران مخصوصاٌ پرسنل واحدهاي اتفاقات وحوادث ناشناخته و در شرايط غيرعادي كار روي شبكه ، حكم تله مرگ را براي آنان دارند.
لذا ناظران محترم پروژه ها بايد مراقب اينگونه شرايط در شبكه ها هنگام تحويل و تحول باشند.
در صورت مشاهده چنين تغييراتي بايد قبل از تحويل پروژه و برقدار شدن آن ، نسبت به اصلاح اساسي آنها اقدام گردد.
البته اين تغييرات موقت توسط خود گروه هاي بهره برداري و واحدهاي اتفاقات و حوادث نيز به دلايل مختلف از جمله شرايط خاص محل كار و اضطرار به منظور كاهش خاموشي مشتركين ايجاد مي گردد ، و متأسفانه اصلاح جدي اين وضعيت ها فراموش مي گردد.
گاهاً مشاهده مي گردد همين شرايط و وضعيت هاي موقت در زمان تاريكي هوا و كمبود نور كافي براي سيمبان ها مشكلاتي را ايجاد كرده و حتي موجب بروز حوادثي شده اند.
در تصوير بالا همانطور كه مشاهده مي نماييد يك فاز از سه فاز خط 20 كيلوولت به دليل نزديكي به سر تير پايه فشار ضعيف به وسيله مقره سوزني روي تير فيكس شده ، حال در نظر بگيريد كه اگر در هنگام تاريكي سيمبان از اين پايه صعود كند و به سر تير نزديك شود ( با ذهنيت اينكه اين پايه فشار ضعيف است و احتمال وجود شرايط فوق را روي سر تير در نظر نمي گيرد. ) چه خطري وي را تهديد مي كند.
لذا هنگامي كه به دلايلي مجبور هستيد تغيير وضعيت موقتي در شبكه ايجاد نماييد حتماً در كوتاه ترين زمان ممكن، قبل از بروز هر گونه حادثه اي ، نسبت به رفع تغييرات اقدام نماييد.
وسايل برقي خانگي
وسايل برقي خانگي طي دو قرن اخير دچار تغيير و تحولات بسياري شده اند. براي ساليان دراز ، هيچ وسيله اي براي نگهداري غذاها به صورت محلي وجود نداشت. بنابراين نگهداري از مواد غذايي و ذخيره آن ها معمولاً زمان و هزينه بسيار زيادي را به خود اختصاص مي داد. آشپزي و شستن ظرف ها به عنوان يك شغل دائمي و تمام وقت مطرح بود. لباس هاي دوخته شده در آن دوران ، بارها و بارها شسته مي شد و اين لباس ها گاهي تا پايان عمر بر تن افراد بود.تنها در دويست سال گذشته با ظهور وسايل خانگي مختلف ، شدت گرفتن تبليغات و تمايل افراد به تغيير و تحول و گرايش انسان به زندگي پيشرفته تر و راحت تر ، الگوي زندگي دچار تغيير و تحولات اساسي شده است.
امروزه تعداد وسايل برقي خانگي كه با داشتن ايمني كافي ، قابليت برآورده نمودن نياز كاربران دارند روز به روز در حال افزايش است. در كشور آمريكا بسياري از وسايل برقي خانگي به همراه برچسب UL approved به بازار عرضه مي شود كه بيانگر آن است كه اين وسايل مورد تأييد UL بوده است. همان طور كه پيش از اين گفته شد ، UL يا آزمايشگاه هاي بيمه گران ، سازماني است كه همه ساله فهرست تجهيزات الكتريكي آزمايش شده و مورد تأييد خود را منتشر مي كند. در بسياري از كدها نيز تأييديه UL به عنوان يك مرجع استاندارد براي كسب اطمينان از ايمن بودن تجهيزات الكتريكي مطرح شده است. برچسب UL در واقع تضمين كننده آن است كه طراحي و ساخت وسايل برقي با رعايت اصول ايمني انجام گرفته است.
تجهيزات الكتريكي با مشخصات نامي مختلفي ساخته و عرضه مي شوند كه اين مشخصه ها در واقع بيانگر ساختار داخلي آن ها نيز هست. ولتاژ نامي مشخصه اي براي تعيين حداكثر ولتاژي است كه مي توان با حفظ ايمني براي يك دوره طولاني به يك وسيله الكتريكي اعمال نمود. براي مثال ، ولتاژ نامي يك پريز ديواري معمولي 250 ولت است ، هر چند كه اين نوع پريزها معمولاً با ولتاژ 220 ولت مورد استفاده قرار مي گيرند. بنابراين به كارگيري اين نوع پريزها حتي در شرايطي كه ولتاژ بيش از 220 ولت باشد نيز با ايمني كامل همراه است.
بعضي از وسايل برقي خانگي مانند فرهاي برقي و دستگاه هاي خشك كن لباس بر مبناي ولتاژ 240 ولت طراحي و ساخته مي شوند. گرمكن هاي برقي با توان بيش از 1500 وات و سيستم هاي تهويه مطبوع پنجره اي با توان بيش از 4/4 كيلووات معمولاً با ولتاژ 240 ولت كار مي كنند. بنابراين نوع سيستم ها را يا بايد مستقيماً به مدار الكتريكي ساختمان متصل نمود و يا برق مورد نياز آن ها را با استفاده از پريزهاي برق اختصاصي تأمين كرد.
يكي ديگر از مشخصه هاي مهم وسايل برقي ، شدت جريان نامي آن ها است. شدت جريان نامي كه بر حسب آمپر A سنجيده مي شود ، بيانگر حداكثر شدت جريان عبوري از يك وسيله برقي است كه آن وسيله قادر به تحمل آن است. به طور كلي هر چه كيفيت تجهيزات و عايق هاي به كار رفته در يك وسيله برقي بهتر باشد ، عبور جريان از آن با ايمني بيشتري همراه خواد بود.
در سال 1987 ، كنگرعه ايالات متحده بر خلاف مخالفت وزارت انرژي اين كشور ، آيين نامه NAEC را در زمينه صرف جويي در مصرف انرژي وسايل برقي به تصويب رساند كه اين آيين نام حمايت سازندگان وسايل برقي و سازمان ها و تشكل هاي طرفدار محيط زيست را به دست آورد. در اين آيين نامه معيارها و ضوابط مشخصي براي تعيين حداقل بازده سيستم هاي گرمايش، سرمايش و تهويه مطبوع ، يخچال ها ، فريزرها و ساير وسايل برقي پر مصرف تعيين شده بود. نتيجه تصويب ان قوانين برچسب هاي راهنماي انرژي بود كه بر مبناي معيار بازده انرژي ( EER ) Energy Efficiency Rating بر روي وسايل برقي استاندارد قرار مي گرفت و با استفاده از آن مصرف كننده قادر بود هزينه كاركرد وسيله خريداري شده را براي يك دوره يك ساله تخمين بزند. با استفاده از چنين بر چسب هايي امكان مقايسه بازده وسايل برقي مختلف با يكديگر وجود خواهد داشت. به طور كلي ، هر چه بازده يك وسيله برقي بيشتر باشد ، مصرف انرژي آن در يك دوره كاركرد مشخص كمتر خواهد بود كه نتيجه آن كاهش هزينه هاي كاركرد سيستم است.
امروزه تعداد وسايل برقي خانگي كه با داشتن ايمني كافي ، قابليت برآورده نمودن نياز كاربران دارند روز به روز در حال افزايش است. در كشور آمريكا بسياري از وسايل برقي خانگي به همراه برچسب UL approved به بازار عرضه مي شود كه بيانگر آن است كه اين وسايل مورد تأييد UL بوده است. همان طور كه پيش از اين گفته شد ، UL يا آزمايشگاه هاي بيمه گران ، سازماني است كه همه ساله فهرست تجهيزات الكتريكي آزمايش شده و مورد تأييد خود را منتشر مي كند. در بسياري از كدها نيز تأييديه UL به عنوان يك مرجع استاندارد براي كسب اطمينان از ايمن بودن تجهيزات الكتريكي مطرح شده است. برچسب UL در واقع تضمين كننده آن است كه طراحي و ساخت وسايل برقي با رعايت اصول ايمني انجام گرفته است.
تجهيزات الكتريكي با مشخصات نامي مختلفي ساخته و عرضه مي شوند كه اين مشخصه ها در واقع بيانگر ساختار داخلي آن ها نيز هست. ولتاژ نامي مشخصه اي براي تعيين حداكثر ولتاژي است كه مي توان با حفظ ايمني براي يك دوره طولاني به يك وسيله الكتريكي اعمال نمود. براي مثال ، ولتاژ نامي يك پريز ديواري معمولي 250 ولت است ، هر چند كه اين نوع پريزها معمولاً با ولتاژ 220 ولت مورد استفاده قرار مي گيرند. بنابراين به كارگيري اين نوع پريزها حتي در شرايطي كه ولتاژ بيش از 220 ولت باشد نيز با ايمني كامل همراه است.
بعضي از وسايل برقي خانگي مانند فرهاي برقي و دستگاه هاي خشك كن لباس بر مبناي ولتاژ 240 ولت طراحي و ساخته مي شوند. گرمكن هاي برقي با توان بيش از 1500 وات و سيستم هاي تهويه مطبوع پنجره اي با توان بيش از 4/4 كيلووات معمولاً با ولتاژ 240 ولت كار مي كنند. بنابراين نوع سيستم ها را يا بايد مستقيماً به مدار الكتريكي ساختمان متصل نمود و يا برق مورد نياز آن ها را با استفاده از پريزهاي برق اختصاصي تأمين كرد.
يكي ديگر از مشخصه هاي مهم وسايل برقي ، شدت جريان نامي آن ها است. شدت جريان نامي كه بر حسب آمپر A سنجيده مي شود ، بيانگر حداكثر شدت جريان عبوري از يك وسيله برقي است كه آن وسيله قادر به تحمل آن است. به طور كلي هر چه كيفيت تجهيزات و عايق هاي به كار رفته در يك وسيله برقي بهتر باشد ، عبور جريان از آن با ايمني بيشتري همراه خواد بود.
در سال 1987 ، كنگرعه ايالات متحده بر خلاف مخالفت وزارت انرژي اين كشور ، آيين نامه NAEC را در زمينه صرف جويي در مصرف انرژي وسايل برقي به تصويب رساند كه اين آيين نام حمايت سازندگان وسايل برقي و سازمان ها و تشكل هاي طرفدار محيط زيست را به دست آورد. در اين آيين نامه معيارها و ضوابط مشخصي براي تعيين حداقل بازده سيستم هاي گرمايش، سرمايش و تهويه مطبوع ، يخچال ها ، فريزرها و ساير وسايل برقي پر مصرف تعيين شده بود. نتيجه تصويب ان قوانين برچسب هاي راهنماي انرژي بود كه بر مبناي معيار بازده انرژي ( EER ) Energy Efficiency Rating بر روي وسايل برقي استاندارد قرار مي گرفت و با استفاده از آن مصرف كننده قادر بود هزينه كاركرد وسيله خريداري شده را براي يك دوره يك ساله تخمين بزند. با استفاده از چنين بر چسب هايي امكان مقايسه بازده وسايل برقي مختلف با يكديگر وجود خواهد داشت. به طور كلي ، هر چه بازده يك وسيله برقي بيشتر باشد ، مصرف انرژي آن در يك دوره كاركرد مشخص كمتر خواهد بود كه نتيجه آن كاهش هزينه هاي كاركرد سيستم است.
Friday, February 12, 2010
چگونه تلویزیون LCD را تمیز کنیم؟
برای پاک کردن صفحات LCD از لکه ها و اثر انگشت ، بایستی از یک پارچه کتانی نرم و بدون پرز و ضد الکتریسیته ساکن استفاده شده و به آرامیاقدام به تمیز کردن شود. در صورت نیاز میتوان پارچه را با آب و یا محلول آب و خیلی خیلی کم سرکه ، نم دار نموده ، و به آرامیعمل را انجام داد. قبل از اقدام ، دستگاه از برق جدا شود.
▪ هیچوقت محلول مستقیماً روی LCD ، اسپری نشود.
▪ هیچوقت از الکل ، آستون ، آمونیاک و ... استفاده نشود.
▪ به علت صدمه پذیر بودن صفحات LCD ، پلاسما ، DLP ، فشار زیاد پارچه روی آن باعث ایجاد خش و خراش میشود.
▪ بعد از خشک شدن کامل صفحه ، دستگاه به برق وصل شود.
محلول های زیادی در این ضمینه وجود داردکه معمولاً به صورت کلی در ظرف های ۴ تا ۲۰ لیتری بفروش میرسد.محلول معمولاً توسط عینک فروشی ها خریداری میشود و در ظروف کوچک با نام خود عینک فروشی بفروش میرسد. ( در کُل محلول پاک کننده شیشه عینک برای از بین بردن انواع لک و ... صفحات LCD مناسب است ).
▪ هیچوقت محلول مستقیماً روی LCD ، اسپری نشود.
▪ هیچوقت از الکل ، آستون ، آمونیاک و ... استفاده نشود.
▪ به علت صدمه پذیر بودن صفحات LCD ، پلاسما ، DLP ، فشار زیاد پارچه روی آن باعث ایجاد خش و خراش میشود.
▪ بعد از خشک شدن کامل صفحه ، دستگاه به برق وصل شود.
محلول های زیادی در این ضمینه وجود داردکه معمولاً به صورت کلی در ظرف های ۴ تا ۲۰ لیتری بفروش میرسد.محلول معمولاً توسط عینک فروشی ها خریداری میشود و در ظروف کوچک با نام خود عینک فروشی بفروش میرسد. ( در کُل محلول پاک کننده شیشه عینک برای از بین بردن انواع لک و ... صفحات LCD مناسب است ).
Electrical safety :Bathroom safety
Water carries electricity efficiently. When the two mix, the result can kill. Because of this, from an electrical safety point of view, the bathroom is possibly the most dangerous room in the home. The consequences of an electric shock are far more severe in a bathroom or shower room as wet skin reduces the body's resistance. There are special requirements for electrical installations in bathrooms.
Sockets
•Sockets are not allowed in bathrooms or shower rooms (apart from shaver-supply units), unless they can be fitted at least three metres from the bath or shower.
•Shaver-supply units must be a safe distance from the bath or shower to avoid splashes.
Lights
•Enclosed ceiling lights are preferable to pendant (ones that hang down) light fittings. All light fittings, that are not enclosed, should be out of reach of someone using, or still wet from using, the bath or shower.
•A ceiling-mounted pull-cord switch with the cord made of insulating material is the safest option for a bathroom. Standard wall-mounted light switches are a possible danger because of dampness and wet hands.
Heaters and towel rails •Central heating is the safest way of keeping a bathroom warm. But, if you do have an electric room heater, it must be fixed at a safe distance from the bath or shower.
•Electric and gas water heaters in a bathroom must be fixed and permanently wired, unless they are powered by a socket fitted three metres from a bath or shower.
•Electric heaters should preferably be controlled by a pull cord or a switch outside the bathroom.
Showers
•An electric shower must be supplied on its own circuit direct from the consumer unit.
Don't
bring mains-powered portable appliances such as hairdryers, heaters or radios into a bathroom. You could be severely injured or die. You can get a fixed hairdryer with hot air delivered through a flexible plastic pipe installed in bathrooms.
Sockets
•Sockets are not allowed in bathrooms or shower rooms (apart from shaver-supply units), unless they can be fitted at least three metres from the bath or shower.
•Shaver-supply units must be a safe distance from the bath or shower to avoid splashes.
Lights
•Enclosed ceiling lights are preferable to pendant (ones that hang down) light fittings. All light fittings, that are not enclosed, should be out of reach of someone using, or still wet from using, the bath or shower.
•A ceiling-mounted pull-cord switch with the cord made of insulating material is the safest option for a bathroom. Standard wall-mounted light switches are a possible danger because of dampness and wet hands.
Heaters and towel rails •Central heating is the safest way of keeping a bathroom warm. But, if you do have an electric room heater, it must be fixed at a safe distance from the bath or shower.
•Electric and gas water heaters in a bathroom must be fixed and permanently wired, unless they are powered by a socket fitted three metres from a bath or shower.
•Electric heaters should preferably be controlled by a pull cord or a switch outside the bathroom.
Showers
•An electric shower must be supplied on its own circuit direct from the consumer unit.
Don't
bring mains-powered portable appliances such as hairdryers, heaters or radios into a bathroom. You could be severely injured or die. You can get a fixed hairdryer with hot air delivered through a flexible plastic pipe installed in bathrooms.
Electrical safety :Kitchen safety
We all know that water and electricity make a lethal combination. So it's important that fixed electrical equipment is installed correctly, and that you use appliances in your kitchen with care.
•To avoid water coming into contact with electricity, make sure that your sockets or switches are fitted at a safe distance (at least 30 centimetres horizontally) from the sink.
•If appliances such as fridges, dishwashers and washing machines are fitted under worktops, getting to sockets may be difficult. Ideally, these appliances should be controlled by a switched fuse-connection unit mounted above the worktop where you can reach it easily.
•If a socket in the kitchen, or anywhere else in the house is likely to be used to supply portable equipment outdoors, it should have an RCD fitted. Under the national safety standard, all sockets in new electric installations and any new sockets added to an existing installation must have RCD protection.
•Take special care when using electrical appliances in the kitchen - the mixture of water, hot surfaces, flexes and electricity can be very dangerous. Check that flexible leads and appliances such as kettles and toasters are in good condition.
Don't:
•use any electrical equipment or switches with wet hands;
•wrap flexible cables around any equipment when it is still warm;
•clean an appliance such as a kettle while it is still plugged in;
•try to get toast that is stuck out of a toaster while it is plugged in, and especially not with a metal knife
- there are often live parts inside; or
•fill a kettle or a steam iron while it is plugged in.
Checking a plug
Plugs and their cables can suffer damage with use so it is a good idea to check them regularly.
With the plug removed from the socket, check the cable from end to end and ask the following:
1.Is the cable securely attached to the appliance and the plug?
2.Is the cable cut, nicked or damaged in any way?
There should preferably be no joints and certainly no repairs with insulating tape.
Checking the plug:
•Remove the plug from the socket and check the plug is not damaged.
•Look for signs of overheating, such as discoloured casing or cable.
•Check that the plug meets British Standard BS 1363 - it should be marked on the back of the plug.
•Check that the cable sheath is firmly clamped in the plug and that no coloured wires are showing.
For plugs that did not come fitted to the appliance, check that the cable is connected correctly as follows.
•Remove the plug from the socket, and remove the cover.
Check that:
•the Brown wire goes to live (L);
•the Blue wire goes to neutral (N); and
•the Green-and-yellow wire goes to earth (E).
•Check that the cord clamp holds the cable securely and that both of the screws are tight.
•Check that the screws holding the three wires are tight.
•Check that the fuse is the correct size and meets British Standard BS 1362 - see the manufacturer's instructions if you are not sure what fuse to use. The fuse should clip securely into its holder. It should not be loose and there should be no signs of overheating.
•Replace the cover securely.
Purchasing products
Electrical goods - know your rights
At the Electrical Safety Council we recommend consumers are aware of their rights, with regard to the purchase of any electrical product. By law the goods must be of satisfactory quality, fit for their intended purpose and as described. Below are some top tips to bear in mind:
If you have only used the electrical product a few times - you are probably entitled to a refund, alternatively you may request a replacement.
If the fault is only minor and can easily be put right - it is reasonable to accept a repair. This won't stop you from claiming a replacement or refund if the repair is unsatisfactory.
When goods cannot be replaced or repaired in reasonable time - you may claim a refund. If the faulty goods have damaged anything else you own or you are out of pocket you may be entitled to compensation.
If you are entitled to a refund, replacement, repair or compensation, it is the trader who must sort out your problem. The trader cannot tell you to go back to the manufacturer.
Points to consider :
•If your purchase was made on credit you may be able to claim against the finance company.
•You have seven working days to cancel a contract for goods ordered by telephone, mail order, internet or fax, except for those goods which are made to order.
•All electrical goods need to be used for their intended purpose and looked after in line with any instructions.
•Fair wear and tear is not a fault.
If things go wrong:
If there is a problem with the electrical goods you have purchased, the Electrical Safety Council would recommend you do the following.
•Stop using the item at once.
•Check there actually is a fault by reading the instructions carefully.
•Collect up any instructions, leaflets, packaging etc which came with the goods. Pack them up with the goods.
•Locate your proof of purchase. If you haven't got a receipt, you can use a credit card voucher or cheque stub. Remember - it is up to you to show where and when you bought the goods.
Should you experience difficulty in resolving your problem, or you believe you have purchased an unsafe product, you can contact consumer help organisations such as Trading Standards.
نقشه ولتاژ و فرکانس کشورهای جهان
نقشه ولتاژ و فرکانس کشورهای جهانMap of the world by Voltage & frequency
زمين كردن
شوك الكتريكي Electric shock هنگامي رخ مي دهد كه دو عامل زير به طور همزمان رخ دهد :
1) ابتدا فرد بايد با يك سيستم حامل جريان يا يك قطعه فلزي مرتبط با سيم حامل جريان تماس داشته باشد.
2) فرد بايد با زمين در ارتباط باشد.
به طور كلي هر مدار الكتريكي سه سيم دارد. سيم فاز يا سيم حامل جريان با عايق مشكي رنگ ، كه قابل تشخيص است. البته براي سيم فاز مي توان از رنگ مشكي يا هر رنگ ديگري به جز سفيد، سبز يا خاكستري استفاده كرد. علاوه بر سيم فاز ، يك سيم نول و يك سيم زمين نيز در مدارهاي الكتريكي وجود دارد. سيم نول معمولاً با عايقي به رنگ سفيد يا خاكستري قابل شناسايي است. سيم زمين نيز به صورت سيم مسي بدون روكش يا سيم با عايق سبز رنگ اجرا مي شود. در سيم كشي مدارهاي خانه هايي كه پيش از سال 1960 ساخته شده اند، اغلب سيم زمين در نظر گرفته نشده است.
سيم فاز در واقع خطرناك ترين سيم در مدار الكتريكي ساختمان به شمار مي رود ، چون حامل بار الكتريكي بوده و به محض تماس با اجزاي رسانا بار الكتريكي خود را به آن ها منتقل مي كند. اما جريان الكتريكي تا زماني كه مسير برگشت به منبع نداشته باشد، برقرار نمي شود. سيم نول در واقع همان سيمي است كه براي ايجاد اين مدار يا مسير بسته در نظر گرفته مي شود. به عبارت ديگر ، با قرار دادن كليد يك وسيله الكتريكي در وضعيت روشن ، مسير ارتباطي بين سيم فاز و سيم نول برقرار مي شود و به اين ترتيب با كامل شدن مدار ، جريان الكتريكي برقرار شده و آن وسيله روشن مي شود.
سيم فاز بلافاصله مسير را حس نموده و انرژي الكتريكي را آزاد مي كند. در صورتي كه هيچ عاملي موجب جلوگيري از عبور جريان در مدار نشود، بخش عمده انرژي بدون استفاده خواهد ماند. مي توان گفت كه يك لامپ يا هر وسيله الكتريكي ديگري كه بين سيم فاز و نول قرار مي گيرد تقريباً تمام انرژي موجود در آن مدار را مصرف مي كند و به طور مجازي هيچ انرژي ديگري براي بازگشت از طريق سيم نول به منبع باقي نمي ماند. دليل آن كه تماس دست با سيم فاز موجب ايجاد شوك الكتريكي مي شود، در حالي كه سيم نول شوك الكتريكي ايجاد نمي كند نيز همين امر است.
در هنگام ايجاد شوك الكتريكي، بدن همانند سيم نول عمل كرده و مدار الكتريكي را كامل مي كند. علت اين مسأله آن است كه زمين به خودي خود مسير بسيار مناسبي براي عبور جريان و كامل كردن مدار الكتريكي به شمار مي رود. در واقع در چنين مواردي، سيستم الكتريكي از زمين به عنوان يك مسير جايگزين استفاده مي كند. سيم نول در تابلو برق اصلي به زمين متصل مي شود. از تابلو برق اصلي ، يك سيم تا ميله فولادي با روكش مسي منشعب مي شود كه اين ميله در عمق زمين فرو مي رود. در ساختمان هاي قديمي نيز گاهي اوقات اين سيم را به لوله آب فلزي واقع در زير زمين متصل مي كردند.
بهترين روش براي مقابله با شوك الكتريكي آن است كه اطمينان حاصل كنيد كه بدن شما با زمين در ارتباط نيست. به خاطر داشته باشيد كه جريان الكتريكي تنها در صورتي از بدن شما عبور خواهد كرد كه بدن شما همانند مسير عبور جريان به زمين، عمل كند. بنابراين هيچ گاه روي زمين خيس و يا بر روي نردباني كه روي زمين خيس قرار گرفته است با مدارها و تجهيزات الكتريكي كار نكنيد. استفاده از ابزارهاي برقي و ساير تجهيزات الكتريكي در محدوده سيستم هاي لوله كشي نيز مي تواند بسيار خطرناك باشد. زيرا سيستم هاي لوله كشي در واقع به عنوان رابط بين بدن شما با زمين عمل مي كنند كه نتيجه آن ايجاد شوك الكتريكي است.
در استاندارد NEC ، سه مشخصه براي فزايش ضريب ايمني تجهيزات و مدارهاي الكتريكي مطرح شده است :
1) اتصال تجهيزات به زمين
2) مجهز كردن سيستم به رله عيب اتصال زمين
3) استفاده از درپوش هاي قطبي Polarized plugs
سيم زمين تجهيزات
سيم زمين تجهيزات الكتريكي در واقع همان سيم سومي است كه پيش از اين به آن اشاره شد. سيم زمين ممكن است به صورت بدون روكش و يا با روكش سبز رنگ در نظر گرفته شود. اين سيم به موازات سيم هاي فاز و نول در مدارهاي الكتريكي مورد استفاده قرار مي گيرد. وجود سيم زمين را مي توان از روي نوع دوشاخه ها و پريزهاي به كار رفته در مدار نيز تشخيص داد. سيم زمين تجهيزات الكتريكي در واقع همان شاخه سوم دوشاخه برق است كه در سوراخ مياني پريز فرو مي رود. بر مبناي نسخه جديد استاندارد NEC ، در نظر گرفتن سيم زمين براي مدار الكتريكي ساختمان هاي مسكوني تا سال 1960 الزامي نبود. بنابراين ممكن است در خانه هاي قديمي سيم زمين در نظر گرفته نشده باشد.
هدف از به كارگيري سيم زمين بر طرف نمودن مشكل نشت جريان الكتريكي است. سيم فاز معمولاً توسط مواد عايق پوشيده مي شود و به وسيله جعبه تقسيم Electrical box ديواري يا بدنه موتور يا سرپيچ تأسيسات روشنايي پوشيده مي شود. به مرور زمان با فرسوده شدن تجهيزات و عايق ها ، احتمال نشت جريان افزايش مي يابد.
در مواردي كه ارتعاشات يا حركت هاي ديگر موجب ساييده شدن عايق سيم يا قطع شدن سيم زمين تجهيزات مي شود ، احتمال بروز عيب اتصال زمين در تجهيزات الكتريكي افزايش مي يابد. يخچال ها و ماشين هاي لباسشويي قديمي كه لرزش بسيار زيادي دارند يكي از عوامل متداول بروز اين مشكل به شمار مي روند. لامپ هاي قديمي و پر استفاده كه عايق سيم برق آن ها به مرور زمان خشك مي شد نيز در همين گروه بودند. در هنگام بروز چنين مشكلي ، احتمال قرار گرفتن سيم فاز در معرض تماس دست افراد يا برق دار شدن تمام قسمت هاي فلزي وسيله مربوطه بسيار زياد است كه نتيجه آن ايجاد شوك الكتريكي خواهد بود. در صورت بروز عيب اتصال زمين ، ممكن است بدنه فلزي وسيله الكتريكي با مدار برق مرتبط شود. به اين ترتيب در صورت تماس دست افراد با بدنه فلزي و يا در زمين مرطوب ، شوك الكتريكي شديدي به فرد منتقل خواهد شد. در اين وضعيت اگر دست افراد در هنگام تماس مرطوب باشد ، شوك الكتريكي حاصله بسيار شديد و كشنده خواهد بود. در نتيجه ، سازندگان تجهيزات الكتريكي توصيه مي كنند كه بدنه فلزي تجهيزات الكتريكي از طريق اتصال به سيستم ارت به زمين متصل شود. به همين منظور نيز توليد كنندگان تجهيزات ياد شده از پريزهاي سه شاخه استفاده مي كنند. به اين ترتيب دو رشته از سيم ها به وسيله برقي و يك رشته به بدنه فلزي متصل مي شود كه اتصال وسيله برقي به زمين را تأمين مي كند.
سيم زمين در كنار سيم فاز و سيم نول اجرا مي شود و به اجزاي فلزي مانند جعبه هاي تقسيم ، خروجي ها و ابزارها و تجهيزات برقي كه قابليت انتقال جريان الكتريكي در هنگام نشت جريان را دارند متصل مي شود. كاري كه سيم زمين تجهيزات انجام مي دهد آن است كه جريان نشتي ايجاد شده را تخليه نموده و درست همانند سيم نول ، مسير برگشت به تابلو برق اصلي را تأمين مي كند. در عمل ، در صورت عبور جريان نشتي از طريق سيم زمين ، فيوز يا قطع كننده تعبيه شده در مدار فعال شده و جريان را قطع مي كند. قطع شدن جريان در اين مرحله در واقع نشانه وجود يك عيب اساسي در مدار است كه بايد در اولين فرصت بر طرف شود.
براي استفاده از پريزهاي سه شاخه كه قابليت اتصال سيم زمين را هم دارند و نيز به منظور تأمين مسير زمين ايمن ، بر مبناي استاندارد NEC ، بايد از پريزهاي برق متصل به زمين استفاده شود ، همچنين سيم كشي مدار با در نظر گرفتن مسير زمين به صورت مجزا از سيم نول انجام پذيرد. در استانداردهاي الكتريكي تصريح شده است كه تمامي مدارهاي 120 ولت بايد مجهز به سيم اتصال به زمين باشند. رعايت اين نكته مانع از ايجاد شوك الكتريكي به واسطه تماس دست افراد با اجزاي رسانا مانند كليدها ، جعبه هاي تقسيم و درپوش هاي فلزي مي شود.
ناديده گرفتن سيم زمين تجهيزات
در خانه هاي قديمي با پريزهاي دو شاخه ، اغلب با مشكل چكونگي اتصال سه شاخه تجهيزات الكتريكي به پريز مواجه مي شويم. از طرفي خارج كردن شاخه سوم و كنار گذاشتن مسير اتصال زمين موجب كاهش ايمني تجهيزات و افزايش احتمال ايجاد شوك الكتريكي مي شود.
تعويض پريزهاي دوشاخه قديمي با پريزهاي جديد سه شاخه متصل به زمين كه قابليت كار با تمامي انواع دوشاخه ها را دارند به عنوان يكي از راه حل هاي مناسب براي بر طرف نمودن اين مشكل مطرح است. البته در سيستم هاي قديمي دو سيمي كه سيم زمين وجود ندارد ، حتي تعويض پريزهاي قديمي با پريزهاي جديد نيز عملاً تأثيري در افزايش ايمني سيستم ندارد، چرا كه در اين سيستم ها اساساً سيم زمين در نظر گرفته نمي شود. بنابراين در صورت تعويض پريزهاي قديمي با پريزهاي جديد حتماً بايد سيم اتصال به زمين نيز براي آن ها در نظر گرفته شود. زيرا در غير اين صورت ممكن است اين تصور در ذهن كاربر ايجاد شود كه سيستم مجهز به سيم اتصال زمين است، در حالي كه در عمل چنين نيست و اين مسأله موجب كاهش ضريب ايمني سيستم مي شود.
يكي ديگر از روش هاي مواجهه با اين مشكل ، استفاده از مبدل هاي سه شاخه به دوشاخه است. بر مبناي استاندارد NEC نيز استفاده از اين روش به شرط آن كه پيچ مربوط به صفحه روكش به زبانه زمين تجهيزات متصل شود مجاز است. اين روش نيز در نهايت مي تواند موجب اشتباه افتادن كاربران و كاهش ايمني آن ها شود.
در مجموع بايد گفت كه به هيچ عنوان نبايد شكل ظاهري سيستم طوري تغيير كند كه افراد به اشتباه تصور كنند مدار مجهز به سيم زمين نيز هست و بايد در اسرع وقت نسبت به اصلاح سيستم اقدام نمود.
1) ابتدا فرد بايد با يك سيستم حامل جريان يا يك قطعه فلزي مرتبط با سيم حامل جريان تماس داشته باشد.
2) فرد بايد با زمين در ارتباط باشد.
به طور كلي هر مدار الكتريكي سه سيم دارد. سيم فاز يا سيم حامل جريان با عايق مشكي رنگ ، كه قابل تشخيص است. البته براي سيم فاز مي توان از رنگ مشكي يا هر رنگ ديگري به جز سفيد، سبز يا خاكستري استفاده كرد. علاوه بر سيم فاز ، يك سيم نول و يك سيم زمين نيز در مدارهاي الكتريكي وجود دارد. سيم نول معمولاً با عايقي به رنگ سفيد يا خاكستري قابل شناسايي است. سيم زمين نيز به صورت سيم مسي بدون روكش يا سيم با عايق سبز رنگ اجرا مي شود. در سيم كشي مدارهاي خانه هايي كه پيش از سال 1960 ساخته شده اند، اغلب سيم زمين در نظر گرفته نشده است.
سيم فاز در واقع خطرناك ترين سيم در مدار الكتريكي ساختمان به شمار مي رود ، چون حامل بار الكتريكي بوده و به محض تماس با اجزاي رسانا بار الكتريكي خود را به آن ها منتقل مي كند. اما جريان الكتريكي تا زماني كه مسير برگشت به منبع نداشته باشد، برقرار نمي شود. سيم نول در واقع همان سيمي است كه براي ايجاد اين مدار يا مسير بسته در نظر گرفته مي شود. به عبارت ديگر ، با قرار دادن كليد يك وسيله الكتريكي در وضعيت روشن ، مسير ارتباطي بين سيم فاز و سيم نول برقرار مي شود و به اين ترتيب با كامل شدن مدار ، جريان الكتريكي برقرار شده و آن وسيله روشن مي شود.
سيم فاز بلافاصله مسير را حس نموده و انرژي الكتريكي را آزاد مي كند. در صورتي كه هيچ عاملي موجب جلوگيري از عبور جريان در مدار نشود، بخش عمده انرژي بدون استفاده خواهد ماند. مي توان گفت كه يك لامپ يا هر وسيله الكتريكي ديگري كه بين سيم فاز و نول قرار مي گيرد تقريباً تمام انرژي موجود در آن مدار را مصرف مي كند و به طور مجازي هيچ انرژي ديگري براي بازگشت از طريق سيم نول به منبع باقي نمي ماند. دليل آن كه تماس دست با سيم فاز موجب ايجاد شوك الكتريكي مي شود، در حالي كه سيم نول شوك الكتريكي ايجاد نمي كند نيز همين امر است.
در هنگام ايجاد شوك الكتريكي، بدن همانند سيم نول عمل كرده و مدار الكتريكي را كامل مي كند. علت اين مسأله آن است كه زمين به خودي خود مسير بسيار مناسبي براي عبور جريان و كامل كردن مدار الكتريكي به شمار مي رود. در واقع در چنين مواردي، سيستم الكتريكي از زمين به عنوان يك مسير جايگزين استفاده مي كند. سيم نول در تابلو برق اصلي به زمين متصل مي شود. از تابلو برق اصلي ، يك سيم تا ميله فولادي با روكش مسي منشعب مي شود كه اين ميله در عمق زمين فرو مي رود. در ساختمان هاي قديمي نيز گاهي اوقات اين سيم را به لوله آب فلزي واقع در زير زمين متصل مي كردند.
بهترين روش براي مقابله با شوك الكتريكي آن است كه اطمينان حاصل كنيد كه بدن شما با زمين در ارتباط نيست. به خاطر داشته باشيد كه جريان الكتريكي تنها در صورتي از بدن شما عبور خواهد كرد كه بدن شما همانند مسير عبور جريان به زمين، عمل كند. بنابراين هيچ گاه روي زمين خيس و يا بر روي نردباني كه روي زمين خيس قرار گرفته است با مدارها و تجهيزات الكتريكي كار نكنيد. استفاده از ابزارهاي برقي و ساير تجهيزات الكتريكي در محدوده سيستم هاي لوله كشي نيز مي تواند بسيار خطرناك باشد. زيرا سيستم هاي لوله كشي در واقع به عنوان رابط بين بدن شما با زمين عمل مي كنند كه نتيجه آن ايجاد شوك الكتريكي است.
در استاندارد NEC ، سه مشخصه براي فزايش ضريب ايمني تجهيزات و مدارهاي الكتريكي مطرح شده است :
1) اتصال تجهيزات به زمين
2) مجهز كردن سيستم به رله عيب اتصال زمين
3) استفاده از درپوش هاي قطبي Polarized plugs
سيم زمين تجهيزات
سيم زمين تجهيزات الكتريكي در واقع همان سيم سومي است كه پيش از اين به آن اشاره شد. سيم زمين ممكن است به صورت بدون روكش و يا با روكش سبز رنگ در نظر گرفته شود. اين سيم به موازات سيم هاي فاز و نول در مدارهاي الكتريكي مورد استفاده قرار مي گيرد. وجود سيم زمين را مي توان از روي نوع دوشاخه ها و پريزهاي به كار رفته در مدار نيز تشخيص داد. سيم زمين تجهيزات الكتريكي در واقع همان شاخه سوم دوشاخه برق است كه در سوراخ مياني پريز فرو مي رود. بر مبناي نسخه جديد استاندارد NEC ، در نظر گرفتن سيم زمين براي مدار الكتريكي ساختمان هاي مسكوني تا سال 1960 الزامي نبود. بنابراين ممكن است در خانه هاي قديمي سيم زمين در نظر گرفته نشده باشد.
هدف از به كارگيري سيم زمين بر طرف نمودن مشكل نشت جريان الكتريكي است. سيم فاز معمولاً توسط مواد عايق پوشيده مي شود و به وسيله جعبه تقسيم Electrical box ديواري يا بدنه موتور يا سرپيچ تأسيسات روشنايي پوشيده مي شود. به مرور زمان با فرسوده شدن تجهيزات و عايق ها ، احتمال نشت جريان افزايش مي يابد.
در مواردي كه ارتعاشات يا حركت هاي ديگر موجب ساييده شدن عايق سيم يا قطع شدن سيم زمين تجهيزات مي شود ، احتمال بروز عيب اتصال زمين در تجهيزات الكتريكي افزايش مي يابد. يخچال ها و ماشين هاي لباسشويي قديمي كه لرزش بسيار زيادي دارند يكي از عوامل متداول بروز اين مشكل به شمار مي روند. لامپ هاي قديمي و پر استفاده كه عايق سيم برق آن ها به مرور زمان خشك مي شد نيز در همين گروه بودند. در هنگام بروز چنين مشكلي ، احتمال قرار گرفتن سيم فاز در معرض تماس دست افراد يا برق دار شدن تمام قسمت هاي فلزي وسيله مربوطه بسيار زياد است كه نتيجه آن ايجاد شوك الكتريكي خواهد بود. در صورت بروز عيب اتصال زمين ، ممكن است بدنه فلزي وسيله الكتريكي با مدار برق مرتبط شود. به اين ترتيب در صورت تماس دست افراد با بدنه فلزي و يا در زمين مرطوب ، شوك الكتريكي شديدي به فرد منتقل خواهد شد. در اين وضعيت اگر دست افراد در هنگام تماس مرطوب باشد ، شوك الكتريكي حاصله بسيار شديد و كشنده خواهد بود. در نتيجه ، سازندگان تجهيزات الكتريكي توصيه مي كنند كه بدنه فلزي تجهيزات الكتريكي از طريق اتصال به سيستم ارت به زمين متصل شود. به همين منظور نيز توليد كنندگان تجهيزات ياد شده از پريزهاي سه شاخه استفاده مي كنند. به اين ترتيب دو رشته از سيم ها به وسيله برقي و يك رشته به بدنه فلزي متصل مي شود كه اتصال وسيله برقي به زمين را تأمين مي كند.
سيم زمين در كنار سيم فاز و سيم نول اجرا مي شود و به اجزاي فلزي مانند جعبه هاي تقسيم ، خروجي ها و ابزارها و تجهيزات برقي كه قابليت انتقال جريان الكتريكي در هنگام نشت جريان را دارند متصل مي شود. كاري كه سيم زمين تجهيزات انجام مي دهد آن است كه جريان نشتي ايجاد شده را تخليه نموده و درست همانند سيم نول ، مسير برگشت به تابلو برق اصلي را تأمين مي كند. در عمل ، در صورت عبور جريان نشتي از طريق سيم زمين ، فيوز يا قطع كننده تعبيه شده در مدار فعال شده و جريان را قطع مي كند. قطع شدن جريان در اين مرحله در واقع نشانه وجود يك عيب اساسي در مدار است كه بايد در اولين فرصت بر طرف شود.
براي استفاده از پريزهاي سه شاخه كه قابليت اتصال سيم زمين را هم دارند و نيز به منظور تأمين مسير زمين ايمن ، بر مبناي استاندارد NEC ، بايد از پريزهاي برق متصل به زمين استفاده شود ، همچنين سيم كشي مدار با در نظر گرفتن مسير زمين به صورت مجزا از سيم نول انجام پذيرد. در استانداردهاي الكتريكي تصريح شده است كه تمامي مدارهاي 120 ولت بايد مجهز به سيم اتصال به زمين باشند. رعايت اين نكته مانع از ايجاد شوك الكتريكي به واسطه تماس دست افراد با اجزاي رسانا مانند كليدها ، جعبه هاي تقسيم و درپوش هاي فلزي مي شود.
ناديده گرفتن سيم زمين تجهيزات
در خانه هاي قديمي با پريزهاي دو شاخه ، اغلب با مشكل چكونگي اتصال سه شاخه تجهيزات الكتريكي به پريز مواجه مي شويم. از طرفي خارج كردن شاخه سوم و كنار گذاشتن مسير اتصال زمين موجب كاهش ايمني تجهيزات و افزايش احتمال ايجاد شوك الكتريكي مي شود.
تعويض پريزهاي دوشاخه قديمي با پريزهاي جديد سه شاخه متصل به زمين كه قابليت كار با تمامي انواع دوشاخه ها را دارند به عنوان يكي از راه حل هاي مناسب براي بر طرف نمودن اين مشكل مطرح است. البته در سيستم هاي قديمي دو سيمي كه سيم زمين وجود ندارد ، حتي تعويض پريزهاي قديمي با پريزهاي جديد نيز عملاً تأثيري در افزايش ايمني سيستم ندارد، چرا كه در اين سيستم ها اساساً سيم زمين در نظر گرفته نمي شود. بنابراين در صورت تعويض پريزهاي قديمي با پريزهاي جديد حتماً بايد سيم اتصال به زمين نيز براي آن ها در نظر گرفته شود. زيرا در غير اين صورت ممكن است اين تصور در ذهن كاربر ايجاد شود كه سيستم مجهز به سيم اتصال زمين است، در حالي كه در عمل چنين نيست و اين مسأله موجب كاهش ضريب ايمني سيستم مي شود.
يكي ديگر از روش هاي مواجهه با اين مشكل ، استفاده از مبدل هاي سه شاخه به دوشاخه است. بر مبناي استاندارد NEC نيز استفاده از اين روش به شرط آن كه پيچ مربوط به صفحه روكش به زبانه زمين تجهيزات متصل شود مجاز است. اين روش نيز در نهايت مي تواند موجب اشتباه افتادن كاربران و كاهش ايمني آن ها شود.
در مجموع بايد گفت كه به هيچ عنوان نبايد شكل ظاهري سيستم طوري تغيير كند كه افراد به اشتباه تصور كنند مدار مجهز به سيم زمين نيز هست و بايد در اسرع وقت نسبت به اصلاح سيستم اقدام نمود.
Electrical safety : Hazards in the home
We have listed some of the potential hazards that may be encountered in any home, along with ways of rectifying them to make your home a safer place.Condition of flexible leads
A flexible cable with damaged insulation produces a risk of the cable overheating and catching fire. There is also a risk of a person receiving an electric shock from touching any live conductors that may be exposed. If the cable is damaged, have it replaced.
An undamaged, correctly-rated electrical cable ensures safety.
Fixing items to walls or partitions
Sometimes it is necessary to drill holes or fix nails into a wall or partition. This can be dangerous if there are concealed electrical cables or gas or water pipes. Penetrating a live cable with a drill or nail is extremely dangerous and could cause an electric shock, fire or burns. Do not drill holes or fix nails in walls or partitions unless you know that there are no cables or pipes located at that position.
The use of a cable and pipe detector may help identify the presence of concealed cables and metal pipes in a wall or partition.
Isolating electrical equipment
Simple maintenance on electrical equipment (such as changing a belt on the vacuum cleaner), which is not isolated (unplugged) from the electricity supply may create a risk of injury from electric shock, burns or rotating parts.
When the equipment is unplugged, there is no risk from electric shock, or moving parts. If parts have become hot while running, let them cool before you touch them. Maintenance of electrical equipment needs to be carried out by a competent person. Always follow the manufacturer's instructions.
Electrical equipment in the bathroom
Portable electrical equipment such as mains voltage radios, heaters or hairdryers are a very real danger in the bathroom and could result in injury or death through electrocution.
Electrical shavers plugged into shaver socket-outlets manufactured for use in bathrooms, which comply with the relevant British Standards, may be safely used in the bathroom. However, electric shavers plugged into a shaver socket-outlet should never be used when taking a bath, as when water and electricity mix there is always a risk of danger.
Adaptors
Misuse of adaptors can result in an overload, which can cause the electrical circuit to overheat or trip out, the adaptor can become hot. In extreme cases a fire can result. Never use adaptors plugged into other adaptors and check that the adaptor complies with an appropriate standard and is used in compliance with the user instructions.
Ensure the adaptor is in good condition, does not get hot and has no burn marks on it. If it is damaged, replace it with a suitable adaptor complying with an appropriate standard. Having a separate socket-outlet for each item of equipment provides the safest solution. Extra socket-outlets can be installed by a registered installer.
Light fittings overheating
Do not exceed the bulb wattage specified by the manufacturer. A bulb with a higher wattage than its light fitting can produce the risk of the light fitting overheating e.g. 100 Watt bulb in 60 Watt lighting fitting. This may result in the lamp scorching the shade, the lampholder breaking apart when touched and, in exceptional circumstances, catching fire.
By installing the correctly rated bulb in the fitting, the risk of damage from overheating will be stopped and the electricity bill could be lower. If you need more light or wish to save electricity, fit a low energy compact fluorescent lamp, which may last around eight times longer than a normal tungsten lamp.
If the lampholder or cables are damaged, have a registered installer replace the damaged parts.
Damaged electrical equipment
Damaged electrical equipment such as a socket-outlet, can create a risk of injury from electric shock, burns or fire. Check for burn marks, sounds of arcing (buzzing or crackling), fuses blowing, circuit breakers tripping or excessive heat.
Have a registered installer deal with this before it gets worse. Repair electrical equipment such as a socket-outlet, will help ensure safety.
Flexible lead trip hazard
Poorly positioned flexible cables can trip people up. Also, the cable may get damaged, which can create a risk of someone getting an electric shock or cause a fire to start.
Move the appliance so there is no trip hazard, or get a registered installer to fit an additional socket-outlet so the trip hazard is eliminated.
Coiled extension leads
Extension leads that are coiled up on a drum can overheat causing damage to the lead and a risk of fire.
Always remember to uncoil the lead - uncoiled and correctly-rated extension leads do not normally overheat.
Ventilation holes in electrical equipment
Electrical equipment is often provided with ventilation slots to prevent equipment overheating. If these slots get covered up, the equipment may over-heat and could even catch fire. Do not dry clothes by placing them over the ventilation slots of an electric heater. Electric convector heaters when covered may overheat and cause fire. Wet clothes dripping onto live parts creates electric shock and fire hazards. The ventilation slots on the back of computer monitors should never be covered.
Keeping ventilation slots clear on electrical equipment prevents it overheating. Keeping water away from electrical equipment is essential for safety. An electric convector heater with unobstructed ventilation slots lets the heat out safely.
Pulling the plug out of a socket
Pulling out a plug by the cable may damage the cable, put strain on the cable terminations in the plug, and may damage the contact between the plug and the socket-outlet. This may result in the plug overheating, wires becoming loose in the plug, or an electric shock (if the green and yellow earth wire becomes dislodged from the plug terminations).
Press the socket switch 'off' (where provided). Firmly grip either side of the plug and pull it out (making sure you do not touch the plug's pins).
Electrical safety :Extensions & leads
Many portable electric items like lamps and radios are supplied with a relatively short length of cable. Ensuring your home has sufficient socket-outlets at convenient points will minimize the need for extension leads and adapters, but occasionally their use will be unavoidable.The use of extension leads can present the following dangers:
•tripping or falling
•cable damage due to wear, particularly where leads are walked over, flexed at a single point or stored badly. When leads are fitted to power tools, they can become tangled and one of the conductors may eventually fail, which could cause danger
•a greater capacity for overloading circuits, which increases the risk of fire
An extension lead should not be used whenever it is possible to reach a wall socket with the equipment cable. However, the equipment cable should never be stretched taut as this may cause a tripping hazard.
When the use of an extension cable is unavoidable:
•only use an extension lead which was bought ready assembled. It is recommended that no extension lead be more than 15 metres in length
•only use extension leads fitted with suitably-insulated connectors and plugs. Never be tempted to join two lengths of flex by twisting the bared ends of wires together, even if you bind them with insulating tape
•the extension lead should be positioned carefully to prevent any risk of damage to the cable
•if the cable has to cross a pathway, the risk of tripping and damage can be minimized by covering it with a rubber protector strip
•always check that leads, plugs and sockets are undamaged
•always check that the extension lead plug contains a correctly-rated fuse for the equipment to be used
•when a cable drum extension lead is in use, the cable must be completely unwound from the drum to avoid the cable overheating
•check that the cable has an earth wire if feeding Class I (metal-cored equipment). 2-core extension leads should not be used
Damaged extension leads should be taken out of use and replaced. Leads cannot be repaired satisfactorily using insulating tape as it does not have sufficient strength or stickiness, nor does it provide enough physical protection.
Adaptors
•multi-way adapters should not normally be used. If two appliances are regularly used from one power point, replace it with a double socket if possible
•when an adapter is used with a number of plugs, the angle and weight of the assembly increases the stress on the socket contacts. There is also a danger of electrical overload as the combined loads may exceed the ratings of the socket-outlet
When circumstances require more connection points, a multi-way trailing socket with minimum cable length should be used, though care should be taken not to overload the unit.
Electrical safety :Gardens
This page is intended to help you to use electrical equipment safely in the garden and avoid electrical accidents. The risk of an electric shock causing serious injury or death, is greater outdoors than indoors, due to possible wet conditions and physical contact with the ground.Residual Current Devices
An RCD is a safety device that switches off the electricity automatically when it detects an earth fault. Any socket-outlet that may be used for plugging in portable electrical equipment that is to be used outdoors, should have RCD protection.
Check that you are protected by an RCD with a maximum rated residual operating current of 30 milliamperes (mA). If your socket-outlet is not protected by an RCD, purchase a good quality plug-in RCD adaptor from a reputable dealer, as a temporary measure. The safest option is to get a registered installer to install permanent RCD protection to all socket-outlets that may be used for plugging in 230 V outdoor portable electrical equipment.
RCDs need to be tested quarterly by the users of the electrical installation, in accordance with the notice that should be fixed near them. This normally involves pressing the test button and checking that the RCD switches off the supply immediately. Regular testing is important, to ensure correct operation of the RCD mechanism in the event of a fault.
Lawn mowing
Electric lawn mowers can cut through their own electric cables or those of other electric garden tools, causing a real risk of electric shock. There is also a risk of injury from contact with moving parts of the mower.
For Safety:
•buy a good quality lawn mower from a reputable retailer
•follow manufacturers' instructions closely
•keep the lawn mower, cables, connections and plug, free from damage
•check that the socket-outlet has RCD protection
•do not cut grass in wet conditions
•test the RCD using its test button unless you are certain that the RCD has been tested within the last 3 months
•wear shoes that give foot protection (not sandals)
•keep children well away from the lawn mower
•do not pull a lawn mower close to your feet or the flexible cable
•unplug* the lawn mower and wait until the blades have stopped rotating, before carrying out any activities such as cleaning grass blockages.
Following manufacturers' instructions, checking the lawn mower is in good order, and being careful when cutting the grass, will reduce the risk of an accident.
Hedge trimming
Electric hedge trimmers can cut through their own electric cables or those of other electric garden tools, causing the risk of electric shock. They may also injure anyone making contact with the blades.
For Safety:
•buy a good quality hedge trimmer from a reputable retailer
•follow manufacturers' instructions closely
•wear gloves and goggles to protect your hands and eyes
•keep children well away from the hedge trimmer
•do not cut hedges in wet conditions
•check that the socket-outlet has RCD protection
•test the RCD using its test button unless you are certain that the RCD has been tested within the last 3 months
•keep the hedge trimmer cable, connections and plug free from damage
•keep both hands on the handles provided
•unplug* the hedge trimmer before carrying out any activities such as removing jammed hedge trimmings.
Water pumps for garden ponds
Incorrectly installed or damaged 230 V electrical water pumps in garden ponds, may create a serious electric shock risk in and around the pond, resulting in injury or death. This is because the risk of electric shock is higher in the presence of water.
A 230 V electric water pump in the garden should be:
•good quality and be purchased from a reputable retailer
•protected by an RCD, that is tested by means of the integral test button at least every 3 months
•installed in accordance with manufacturers' instructions
•provided with cables that are protected against accidental damage
•maintained in good working order, including cables and any connections
•switched off when carrying out pond cleaning.
If any defects are found, switch off the water pump's electrical supply immediately and have the pump repaired by a competent electrician.
Flexible cables and connectors
Cables and connections should be:
•good quality and be purchased from a reputable retailer
•suitable for use outdoors
•suitable for the equipment used
•free from damage and kept clean
•used in accordance with manufacturers' instructions
•switched off when carrying out pond cleaning.
•located to prevent anyone tripping over the cable
•routed to prevent them being damaged e.g. stepped on or cut
•kept as dry as possible.
If any damage is found, unplug* from the electrical supply immediately, and have the damaged items replaced. Always take care not to damage flexible cables and connectors.
If an ‘inline-connector’ (example illustrated below) is required it must be correctly connected to the flexible cable ends by a competent person, in order to avoid danger from any incorrect connections being made, which might result in serious injury or death!
Unwinding extension cable from the reel
When in use, extension cables that are coiled up on a reel can overheat, causing damage to the cable, which may in extreme cases result in fire. Such extreme damage may also introduce a risk of electric shock, which could cause injury or prove to be fatal.
A fully unwound cable reduces the risk of it overheating, thereby minimizing the risks of fire or electric shock.
Wet conditions
Do not use electrical equipment when it is raining or in areas that are being watered. The risk of serious injury and even death from electric shock, are far higher in wet conditions, than in the dry. Ground conditions may also be slippery in the wet, which increases the risk of an accident. Electrical equipment may also suffer damage in wet conditions.
Using electrical equipment in the garden in dry conditions reduces the risk of an accident.
Garden lighting
Incorrectly selected, installed or damaged 230 V outdoor lighting installations may create a risk of electric shock, resulting in serious injury or even death.
For 230 V lighting in the garden:
•buy good quality electrical outdoor lighting equipment from a reputable retailer
•make sure outdoor lighting fittings (luminaires) are weatherproof
•ensure lighting fittings used for water features are waterproof
•have it installed by a competent electrician in accordance with manufacturer's instructions and BS 7671 - Requirements for Electrical Installations (IEE Wiring Regulations), which is the national safety standard for electrical installation work
•check for damaged lighting fittings, cables and connections
•remove leaves and dirt from lighting fittings
If any faults are found, switch off the electrical supply immediately, and have them repaired by a registered installer.
•provided with cables that are protected against accidental damage
•maintained in good working order, including cables and any connections
•switched off when carrying out pond cleaning.
If any defects are found, switch off the water pump's electrical supply immediately and have the pump repaired by a competent electrician.
Flexible cables and connectors
Cables and connections should be:
•good quality and be purchased from a reputable retailer
•suitable for use outdoors
•suitable for the equipment used
•free from damage and kept clean
•used in accordance with manufacturers' instructions
•switched off when carrying out pond cleaning.
•located to prevent anyone tripping over the cable
•routed to prevent them being damaged e.g. stepped on or cut
•kept as dry as possible.
If any damage is found, unplug* from the electrical supply immediately, and have the damaged items replaced. Always take care not to damage flexible cables and connectors.
If an ‘inline-connector’ (example illustrated below) is required it must be correctly connected to the flexible cable ends by a competent person, in order to avoid danger from any incorrect connections being made, which might result in serious injury or death!
Unwinding extension cable from the reel
When in use, extension cables that are coiled up on a reel can overheat, causing damage to the cable, which may in extreme cases result in fire. Such extreme damage may also introduce a risk of electric shock, which could cause injury or prove to be fatal.
A fully unwound cable reduces the risk of it overheating, thereby minimizing the risks of fire or electric shock.
Wet conditions
Do not use electrical equipment when it is raining or in areas that are being watered. The risk of serious injury and even death from electric shock, are far higher in wet conditions, than in the dry. Ground conditions may also be slippery in the wet, which increases the risk of an accident. Electrical equipment may also suffer damage in wet conditions.
Using electrical equipment in the garden in dry conditions reduces the risk of an accident.
Garden lighting
Incorrectly selected, installed or damaged 230 V outdoor lighting installations may create a risk of electric shock, resulting in serious injury or even death.
For 230 V lighting in the garden:
•buy good quality electrical outdoor lighting equipment from a reputable retailer
•make sure outdoor lighting fittings (luminaires) are weatherproof
•ensure lighting fittings used for water features are waterproof
•have it installed by a competent electrician in accordance with manufacturer's instructions and BS 7671 - Requirements for Electrical Installations (IEE Wiring Regulations), which is the national safety standard for electrical installation work
•check for damaged lighting fittings, cables and connections
•remove leaves and dirt from lighting fittings
If any faults are found, switch off the electrical supply immediately, and have them repaired by a registered installer.
Living in rented accommodation, safely
Do
•Do report any problems with the electrical installation or appliances to your landlord straight away.
•Do use appliances according to the manufacturer’s instructions.
•Do use an RCD when using electrical equipment outdoors.
•Do regularly check the condition of plugs, cables and extension leads.
•Do check that any adaptor used complies with British Standards and is adequately rated for the connected load.
•Do remove plugs from sockets carefully. Pulling out a plug by the cable puts a strain on the terminations which can be dangerous.
Don’t
•Don't carry out DIY repairs on electrical installations or appliances.
•Don't bring mains powered portable appliances into the bathroom.
•Don't ignore worn flexes on appliances.
•Don't use any electrical appliance with wet hands.
•Don't use adaptors plugged into other adaptors.
•Don't overload adaptors, particularly with high current appliances such as kettles, irons and heaters.
Tenant responsibilities
•Do not attempt to extend, repair or replace damaged or worn-out parts of the electrical installation yourself.
•Ensure all electrical appliances are used responsibly and in accordance with the manufacturer’s instructions.
•Report any problems with the electrical installation or appliances to your landlord straight away.
•Allow access to the property should an electrician need to visit to carry out an inspection of the electrical installation/fix any reported problem.
If you have reported a problem to your landlord and they have refused to put the situation right or ignored your request, you should contact your local authority who will be able to assist you. Local authorities will ensure a landlord is meeting their legal obligations and can take enforcement action against them if they are found not to be.
Portable appliance testing (PAT)
•The safety of appliances you bring into your accommodation is your responsibility. If you are in any doubt as to the safety of an appliance get it tested or replaced.
Your landlord or college should have a system for inspecting and testing the portable equipment they provide.
What to look for in new accommodation
•An electrical report confirming that the electrical installation is safe for use (known as a Periodic Inspection Report).
•Certification confirming that any recent electrical work meets the UK national standard BS 7671 (Requirements for Electrical Installations).
•That sockets, switches and light fittings are in good condition with no signs of damage.
•That any appliances are provided with manufacturer’s instructions, have up to date PAT test stickers on them (not required if appliance is new and has not been used before) and are in good working order.
Landlord responsibilities
Your landlord is required by law to ensure:
•that the electrical installation in a rented property is safe when a tenancy begins;
•that the electrical installation is maintained in a safe condition throughout the tenancy; and
•that any appliance provided is safe and has at least the CE marking (which is the manufacturer’s claim that it meets all the requirements of European law).
In order to meet the above requirements your landlord will need to carry out regular basic safety checks to ensure that the electrical installation and appliances remain in good working order.
Wednesday, February 10, 2010
طرح جايگزيني ماده اكسيژنگير به جاي ماده سمي هيدرازين
طرح جايگزيني ماده اكسيژنگير بيخطر به جاي ماده سمي و سرطانزاي هيدرازين در نيروگاه زرند به وسيله محمدرضا تركزاده و همكاران وي و با كارفرمايي شركت برق منطقهاي اجرا مي شود.به گزارش دبيرخانه تحقيقات برق مركز تكنولوژي نيرو (متن)، امروزه با پيشرفت فنآوري و اهميت صنعتي شدن در كشورهاي در حال توسعه، مهم ترين عامل و پشتوانه صنعت در كشورهاي توسعه يافته و در حال توسعه سلامت و بهرهوري نيروي كار است؛ در حاليكه هر روزه بر آلودگي محيط افزوده ميشود و سلامت كاركنان به خطر ميافتد؛ با پيشرفت علم گامهاي بلندي در جهت حذف آلايندهها و افزايش ضريب ايمني و سلامت كاركنان برداشته شده است.
در نيروگاههاي حرارتي براي حذف اكسيژن محلول در سيكل آب از هيدرازين استفاده ميكنند.
هيدرازين با توجه به حذف اكسيژن و كاهش خوردگي باعث آلودگي آب و هواي كارخانه ميشود، اين امر سلامت كاركنان را به خطر مياندازد. بر اين اساس با توجه به تجربيات و بررسيهاي علمي موجود موادي در بازارها براي جايگزيني اين ماده ارايه شده است كه در صنايع مختلف استفاده ميشود.
براساس اين پروژه كه يك ماده جايگزين كه به لحاظ زيستمحيطي كم خطرتر از هيدرازين است و به لحاظ فني نيز پاسخگوي نياز نيروگاه زرند و سيكل آب بخار آن باشد ارايه ميشود.
پيك برق- شماره 719 شنبه 10 بهمن 1388
خطرات و نکات ایمنی در کار با هیدرازین
هیدرازین به فرمول N2H4 ، در صنعت کاربرد فراوانی دارد. اما همانند هر ماده شیمیایی دیگری ، کار با آن مستلزم رعایت اصول ایمنی و آزمایشگاهی است. با برخی از خطرات کار با هیدرازین و چگونگی مقابله با این خطرات آشنا میشویم.
ساختمان هیدرازین
ساختمان هیدرازین
انفجار و آتش سوزی
مخلوط حاوی بیش از 4,7% حجمی هیدرازین بیآب و هوا میتواند در دماهای بالاتر از 38 درجه سانتیگراد ، بر اثر گرما ، شعله یا تابش فرابنفش منفجر شود. دمای اشتعال هیدرازین آبدار 75 درجه سانتیگراد است. در مورد محلولهای هیدرازین ، خطر انفجار کاهش مییابد و در محلولهای رقیقتر از 40 درصد خطر اشتعال از بین میرود. تماس هیدرازین با فلزات ، اکسیدهای فلزی و مواد اکسید کننده ، اسیدها ، مواد متخلخل نظیر خاک ، چوب ، کاغذ یا پارچه ممکن است به آتش سوزی یا انفجار منجر شود.در صورت کار با پوشاک و تجهیزات آلوده ، محصولات سمی مانند اکسیدهای نیتروژن و آمونیاک بوجود میآید.
طریقه مقابله
طریقه مقابله
برای جلوگیری از بروز خطرها ، هیدرازین بیآب را باید در محیط بسته مجهز به تجهیزات الکتریکی هشدار دهنده مورد استفاده قرار داد. هرگز نباید از هیدرازین در نزدیکی شعله ، جرقه و عوامل مشابه استفاده شود. در محل استفاده از هیدرازین ، هرگز نباید سیگار استعمال شود. باید از تابش مستقیم نور خورشید و تماس هیدرازین با فلزات و ترکیبهای شیمیایی مانند اکسیدها ، بشکههای حاوی هیدرازین را باید با پاشیدن آب خنک کرده ، از نشت هیدرازین بیشتر به محیط جلوگیری و همزمان به خاموش کردن آتش اقدام شود. ماموران اطفا حریق باید مجهز به ماسکهای تنفسی ، ماسک صورت و پوشش کامل ایمنی باشند.برای خاموش کردن آتشسوزیهای کوچک ناشی از هیدرازین از پاش آب ، مواد شیمایی خنک یا گاز CO2 استفاده میشود. در مورد آتش سوزیهای بزرگ باید از کف الکل یا آب با فشار زیاد استفاده شود.
حمل و مقل و ذخیره سازی هیدرازین
حمل و مقل و ذخیره سازی هیدرازین
هیدرازین را باید در بشکه های محکم دربسته و در جو خنثی نگهداری کرد. محل نگهداری بشکهها باید مجهز به سیستم تهویه ، فاضلاب مطمئن ، دور از تابش مستقیم نور خورشید و دیگر منابع انرژی باشد. باید از وجود فلزات ، اکسیدهای فلزی ، مواد متخلخل در این محل اجتناب و برای جلوگری از جرقههای الکتریکی ناشی از الکتریسیته ساکن ، مخازن نگهداری هیدرازین را به زمین منتقل کرد.طبق مقررات بینالمللی موجود ، هیدرازین آبدار و محلولهای آبی آن باید در مخازن فلزی با پوشش داخلی پلی اتیلنی ، قوطیهای پلاستیک یا مخازن استیل ضد زنگ حمل شوند.
دفع ضایعات هیدرازین
دفع ضایعات هیدرازین
باید کلیه منابع احتمالی ایجاد احتراق را از محیط دور و مایع نشت شده را جمع آوری کرد. در صورتیکه هیدرازین روی سطح زمین یا محل نگهداری ریخته شده باشد، آن را با آب تا غلظت کمتر از 40 درصد رقیق میکنند و روی ناحیه ناحیه مزبور را کف میپاشند تا هیدرازین تبخیر نشود. برای جمع آوری مقادیر کم هیدرازین از شن و ماسه استفاده میشود.افراد مسئول نظافت باید مجهز به تجهیزات کامل ایمنی از جمله ماسک و لباسهای محافظ باشند و پس از رقیق کردن هیدرازین تا محلول کمتر از 40% میتوان آنرا با محلول رقیق سولفوریک اسید خنثی و به همراه مقادیر زیادی آب به محیط زیست وارد کرد. بقایای هیدرازین را میتوان پس از رقیق کردن با الکل در یک زباله سوز شیمیایی مجهز به سیستم جذب گازهای مضر دودکش بوسیله سوختهای هیدروکربنی سوزاند و از بین برد.
اثرات مضر هیدرازین بر روی انسان
اثرات مضر هیدرازین بر روی انسان
با وجود استفاده های صنعتی گسترده از هیدرازین ، مطالعات مدون کمی درباره اثرات مضر آن در انسان انجام گرفته است. انسان ممکن است از راههای مختلفی از جمله شغلی ، مصرف داروهای حاوی هیدرازین ، مصرف سیگار یا به صورت تصادفی در معرض هیدرازین قرار گیرد. هیدرازین از طریق پوست ، ریه و دستگاه گوارش جذب و به سرعت در سراسر بدن پخش میشود. در مورد مسمومیتهای حاد انسان ، استفراغ ، آسیبهای متعدد دستگاه تنفسی ، سیستم اعصاب مرکزی کبد و کلیهها گزارش شده است.با این همه گزارشهای موجود از مسمومیتهای حاد خوراکی با هیدرازین روشن میکند که خوردن حدود 20 تا 50 میلیلیتر هیدرازین ممکن است مرگ آور باشد. اغلب اثرات مشاهده شده در افرادی که در معرض هیدرازین قرار گرفتهاند، در حیوانات آزمایشگاهی نیز دیده شده است. علاوه بر اثرات فوق ، کاهش وزن بدن ، کمخونی ، کاهش قند خون و چربی کبد نیز در برخی موارد مشاهده شده است.سمیت هیدرازین نسبت به جنین و جوانه برخی حیوانات آزمایشگاهی و گیاهان به اثبات رسیده است، ولی اطلاعاتی در مورد سمیت هیدرازین بر جنین انسان وجود ندارد. سوزش پوست و چشم در انسان بر اثر تماس با هیدرازین مشاهده شده است، ولی اطلاعات کافی برای بیان بدون اثرات سوزش آور وجود ندارد. هیدرازین حساسیت زای قوی برای پوست انسان بوده ، با مشتقات خود تداخل میکند.هیدرازرین در مطالعات خارج از محیط زنده بدن در برخی از گیاهان ، باکتریها ، قارچها و سلولهای پستانداران ، جهش ژنی و انحرافات کروموزومی ایجاد میکند. سرطانزایی هیدرازین در جانوران آزمایشگاهی به اثبات رسیده است، ولی در مورد انسان ، دادههای کافی برای چنین ادعایی وجود ندارد. در غیاب چنین دادههایی و با در نظر گرفتن اطلاعات موجود در مورد جهش زایی و سرطانزایی هیدرازین در حیوانات ، هیدرازین از سوی موسسه بین المللی سرطان ، به عنوان یک ماده سرطانزا برای انسان معرفی شده است. بدین ترتیب باید قرار گرفتن انسان در معرض هیدرازین به حداقل ممکن کاهش داده شود.
میزان در معرض هیدرازین قرار گرفتن انسان و سایر موجودات
هیدرازین بجز در موارد تصاوفی وحوادث ، خطر قابل توجهی برای مردم عادی ندارد. ولی در محیطهای صنعتی کارکنان را تهدید میکند. آستانه تشخیص بوی هیدرازین با حس بویایی انسان حدود 3 تا 5ppm است، در حالیکه غلظت مجاز هیدرازین در محیط خیلی کمتر و در حدود چند دهم ppm است. به این دلیل ، در محیطهای صنعتی که از این ماده استفاده میشود، باید تا حد امکان از آن در سیستمهای بسته استفاده و همچنین تجهیزات دقیقی برای تشخیص غلظتهای پایین آن در هوا فراهم شود.تجزیه هیدرازین در آب کند است و به شرایط فیزیکی و شیمیایی آن بستگی دارد. وجود هیدرازین برای گیاهان و میکروارگانیسمهای آبزی خطرناک است. باید به استفاده از روشهای صحیح انبارداری ، حمل و نقل و دفع ضایعات از آلودگی آب ، هوا و خاک جلوگیری شود.یکی از نکات مهم دیگر ، آموزش کارکنان با چگونگی پیشگیری و نیز کمکهای اولیه در صورت بروز خطرهاست. همان طور که پیشتر نیز اشاره شد، متاسفانه در اغلب نیروگاههای کشور بدلیل عدم آگاهی کافی و در موارد زیادی بیتوجهی ، محلول هیدرازین بدون رعایت کوچکتری موارد ایمنی جابهجا و مصرف میشود. بدین وسیله به نظر میرسد ارائه آگاهیها و اطلاعات لازم به کارگران و حتی برخی از دست اندرکاران نیروگاههای کشور ، زمینه خطرها و عوارض کوتاه مدت و دراز مدت ناشی از هیدرازین از سوی مسئولین ذیربط ضروری است و لازم است کلیه افرادی که در معرض تماس با هیدرازین قرار دارند یا امکان قرار گرفتن آنها در معرض هیدرازین وجود دارد، دورههای آموزشی خاصی را در زمینه روشهای صحیح حمل و نقل ، استفاده ، از بین بردن ضایعات و همچنین روشهای صحیح مقابله با حوادث ناشی از هیدرازین طی کنند.
میزان در معرض هیدرازین قرار گرفتن انسان و سایر موجودات
هیدرازین بجز در موارد تصاوفی وحوادث ، خطر قابل توجهی برای مردم عادی ندارد. ولی در محیطهای صنعتی کارکنان را تهدید میکند. آستانه تشخیص بوی هیدرازین با حس بویایی انسان حدود 3 تا 5ppm است، در حالیکه غلظت مجاز هیدرازین در محیط خیلی کمتر و در حدود چند دهم ppm است. به این دلیل ، در محیطهای صنعتی که از این ماده استفاده میشود، باید تا حد امکان از آن در سیستمهای بسته استفاده و همچنین تجهیزات دقیقی برای تشخیص غلظتهای پایین آن در هوا فراهم شود.تجزیه هیدرازین در آب کند است و به شرایط فیزیکی و شیمیایی آن بستگی دارد. وجود هیدرازین برای گیاهان و میکروارگانیسمهای آبزی خطرناک است. باید به استفاده از روشهای صحیح انبارداری ، حمل و نقل و دفع ضایعات از آلودگی آب ، هوا و خاک جلوگیری شود.یکی از نکات مهم دیگر ، آموزش کارکنان با چگونگی پیشگیری و نیز کمکهای اولیه در صورت بروز خطرهاست. همان طور که پیشتر نیز اشاره شد، متاسفانه در اغلب نیروگاههای کشور بدلیل عدم آگاهی کافی و در موارد زیادی بیتوجهی ، محلول هیدرازین بدون رعایت کوچکتری موارد ایمنی جابهجا و مصرف میشود. بدین وسیله به نظر میرسد ارائه آگاهیها و اطلاعات لازم به کارگران و حتی برخی از دست اندرکاران نیروگاههای کشور ، زمینه خطرها و عوارض کوتاه مدت و دراز مدت ناشی از هیدرازین از سوی مسئولین ذیربط ضروری است و لازم است کلیه افرادی که در معرض تماس با هیدرازین قرار دارند یا امکان قرار گرفتن آنها در معرض هیدرازین وجود دارد، دورههای آموزشی خاصی را در زمینه روشهای صحیح حمل و نقل ، استفاده ، از بین بردن ضایعات و همچنین روشهای صحیح مقابله با حوادث ناشی از هیدرازین طی کنند.
اقتباس از سايت ميعادگاه كيمياگران جوان
?What is Part P of the Building Regulations
In 2005 the Government introduced electrical safety rules into the Building Regulations for England and Wales. Because of this, most fixed electrical installation work carried out in homes must, by law, meet the Building Regulations.
Part P states that anyone carrying out electrical installation work in a home must make sure that the work is designed and installed to protect people from fire and electric shocks. Part P applies to newly-built homes and to any changes made to existing installations, including any parts that have been rewired.
You can find full details on Part P on the Communities and Local Government website, www.communities.gov.uk.
What electrical work is covered by this law?
All electrical installation work in a home, garden, conservatory or outbuilding must meet the Building Regulations. Apart from some types of minor work, all electrical work must either be reported to the local-authority building-control, or be carried out by an electrician who is registered with one of the Government-approved scheme providers.
Who is responsible for making sure that electrical work meets the requirements of Part P?
By law, all homeowners and landlords must be able to prove that all electrical installation work meets Part P, or they will be committing a criminal offence. Local authorities can make homeowners or landlords remove or alter any work that does not meet the Building Regulations.
What do I need to do before electrical installation work can be carried out in my home?
You must either:
1.tell your local-authority building-control about the installation work before it starts; or
2.employ an electrician who is registered with one of the Government-approved Part P schemes.
We recommend that you use a registered electrician to do the electrical installation work.
The advantages of using a registered electrician are:
•you will not have to pay any building-control charges;
•the electrician can deal with everything for you;
•the electrician will arrange for you to receive a certificate that confirms the work meets Building Regulations;
•you have access to a formal complaints procedure if the work doesn’t meet Building Regulations; and
•you can choose to take out an insurance-backed guarantee when you have the work done, and you can make a claim if the work is later found not to meet Building Regulations.
What does Part P of the Building Regulations mean for me?
If you use a registered electrician, you can expect to have safe electrical installation work done, as the work will meet the UK national standard, BS 7671 (Requirements for Electrical Installations). When the work is finished you will receive:
•an Electrical Installation Certificate or Minor Works Certificate that confirms that the work meets BS 7671; and
•a Building Regulations Compliance Certificate that confirms that the work meets the Building Regulations.
Is it important who carries out electrical installation work in my home?
Yes. Electrical installation work must be carried out only by people who have the knowledge, skill and experience needed to avoid danger to themselves and others. It’s easy to make an electrical circuit work – it’s far harder to make the circuit work safely.
We strongly recommend that you use a registered electrician to do any electrical installation work you need. They work to the UK national safety standard and will give you a safety certificate to confirm that their work has been designed, inspected and tested in line with that standard.
Tuesday, February 9, 2010
بررسي ماهيت حريم خطوط برق درحقوق ايران - قسمت دوم
حريم درحقوق كشورهاي كامن لا
درحقوق كشورهاي كامن لا نيز تاسيس حقوقي مستقلي تحت عنوان حريم وجود ندارد و اصولاً چنين تاسيسي با چنين ماهيتي درحقوق اين كشورها موجود نيست . اما ميتوان گفت آنچه درحقوق ايران به عنوان حريم وجود دارد ، درحقوق اين كشورها از اقسام حق ارتفاق تلقي مي شود .
به طور كلي حق ارتفاق در كشورهاي كامن لا، حق يا آزادي انجام كاري در ملك ديگري يا حق بازداشتن ديگري از انجام كاري در ملك خودش مي باشد . حق ارتفاق درهريك از اين كشورها معاني متفاوتي دارد به عنوان مثال حق ارتفاق درهريك از كشورها معاني متفاوتي دارد به عنوان مثال حق ارتفاق درحقوق ايالات متحده يكي نيست . مثلاً حق ارتفاق در انگلستان براساس رويه قضايي تنها به ملك تعلق مي گيرد حال آنكه در حقوق ايالات متحده به شخص نيز ميتوان تعلق گيرد.
اما فارغ از اين تفاوتها ، فلسفه و مفهوم حق ارتفاق درحقوق اين كشورها بساير نزديك به هم است.
حق ارتفاق درحقوق انگلستان به معناي حقي است براي مالك زمين (مالك غالب) در ملك ديگري ( ملك مغلوب) حق ارتفاق حقي وابسته به ملك است و به همين دليل با تغيير مالك ملك غالب يا مغلوب از بين نمي رود . مطابق ماده 623 قانون حقوق اموال انگليس مصوب 1925 در صورت انتقال ملك ، كليه حقوق ارتفاقي آن به صورت خود به خودي و بدون نياز به تصريح آن در قرارداد، به مالك بعدي انتقال مي يابد.
حق ارتفاق ممكن است از طريق قانون و يا از طريق توافق صريح يا ضمني و يا به علت مرور زمان به وجود آيد .
در رويه قضايي حقوق انگلستان ، حق ارتفاق يك حق مالي است و گرچه بعضاً بعنوان حق استفاده از ملك ديگري براي منظور خاص تعريف شده است اما اين حق متفاوت از حق انتفاع است . به عنوان مثال اجاره ( كه از اقسام حق انتفاع است) حق ارتفاق به صاحب حق ، حق تصرف ملك را نمي دهد و تنها حق استفاده به او مي دهد . همچنين اين حق متفاوت از حق ويژه است كه امتيازي براي شخص در ملك ديگري ايجاد مي كند . مثل امتياز پارك اتومبيل در ملك ديگري با رضايت صاحب ملك به وجود آيد . در واقع حق ارتفاق برخلاف حق انتفاع حقي براي ملك است نه شخص.
حق ارتفاق دو نوع است : حق ارتفاق خصوصي و حق ارتفاق عمومي
حق ارتفاق خصوصي محدود به يك شخص اعم از حقيقي و حقوقي است نظير حقي كه براي مالك ملك مجاور وجود دارد . حق ارتفاق عمومي حقي است كه به گروه كثيري از اشخاص و يا به طور كلي به مردم تعلق دارد .
حق ارتفاق اقسام متعددي دارد يكي از آنها حق ارتفاق تاسيسات عمومي است و حق ارتفاق خطوط برق و حق ارتفاق خطوط تلفن و حق ارتفاق لوله هاي گاز از جمله مصاديق اين قسم از حق ارتفاق هستند.
حق ارتفاق خطوط برق حق ارتفاقي است كه به دولت اجازه مي دهد كه نوع استفاده از زمين مجاور خطوط انتقال برق را كنترل كند . حقي است كه مالك زمين به دولت مي دهد و متضمن اجازه دائمي مبتني بر ايجاد تاسيسات برق ، دسترسي ، حفظ و ارتقاء آن است . فلسفه ايجاد اين حق نگهداري و حفاظت از اين خطوط و همچنين حفظ ايمني و سلامتي افراد ساكن آن اراضي و يا افرادي است كه در اطراف اين خطوط فعاليت مي كنند .
در اكثر كشورهاي كامن لا اين حق به موجب قراردادي كه ميان مالك زمين و شركت متولي اجراي خط منعقد مي شود ايجاد مي شود .
پس از پيوستن انگلستان به كنوانسيون اروپايي حقوق بشر كليه حق ارتفاقي كه براي دولت ايجاد مي شود و به نحوي مالك را از حقوق مالكانه خويش محروم مي كند . مي بايست براساس قانون بوده و براي يك جامعه دموكراتيك ضروري باشد و خسارات مالك جبران شود.
درحقوق ايالات متحده نيز براساس پنجمين اصلاحيه قانون اساسي امريكا دولت تنها در صورتي ميتوالند تمام يا برخي از حقوق مالكانه صاحب ملك را به دست آورد كه كليه خسارات اورا به قيمت عادلانه روز پرداخت كرده باشد . حق ارتفاق نيز يكي از اين حقوق است . درحقوق كانادا نيز خسارت مالك زميني كه حق ارتفاق براي دولت درآن وجود دارد بايد مطابق ارزش زمين او قبل از وجود اين حق ارتفاق و بعد از آن محاسبه شده و به مالك پرداخت شود .
دراين قسمت و در قسمت قبل به بررسي ماهيت حريم درحقوق ايران و چند كشور ديگر پرداختيم. حال به تبيين ماهيت حقوقي حريم خطوط برق درحقوق ايران مي پردازيم.
ج- حريم خطوط برق :
در صنعت برق حريم خطوط برق عبارت است از محدوده اي فرضي در طرفين مسير خطوط نيروي برق كه به منظور حفظ و نگهداري خطوط انتقال برق به جهت تداوم برق رساني و همچنين پيشگيري از آسيب هاي انساني ناشي از تشعشعات برق و خطراتي نظير برق گرفتگي و غيره ، با توجه به ميزان ولتاژ برق تعيين مي شود كه رعايت اين حريم براي كليه اشخاص ضروري است . حريم خطوط برق به لحاظ فني از 3 عامل مغناطيسي ، مكانيكي و الكتريكي ناشي مي شود و ميزان و نحوه تعيين حريم خطوط انتقال نيروي برق در كشورهاي مختلف متفاوت است و در هر كشور فواصل متفاوتي باتوجه به عوامل دخيل در تعيين حريم وضع شده است .
در كشور ما ميزان حريم خطوط انتقال و توزيع نيروي برق به موجب تصويب نامه شماره 29052 مورخ 8/10/1347 تعيين شده است . اين تصويب نامه كه دراجراي مفاد تبصره 2 ماده 18 قانون سازمان برق ايران كه مقرر دارد حريم خطوط انتقال و توزيع نيروي برق اعم از هوايي و زيرزميني باتوجه به ولتاژ برق با پيشنهاد وزارت آب و برق و تصويب هيات وزيران تعيين خواهد شد .
تصويب شده است از تاريخ تصويب تاكنون تغييري نكرده و الحاقات اندكي داشته است و تنها اخيراً بحث ضرورت تصويب مقرراتي جديد دراين خصوص به دليل مسائلي از جمله حقوق مالكين اراضي اطراف خطوط انتقال برق و همچنين حريم هاي متداخل پيش آمده است .
دراين تصويب نامه دو نوع حريم براي خطوط هوايي خارج از محدوده شهرها پيش بيني شده است :
حريم درجه يك : دو نوار در طرفين مسير خط و متثل به آن است كه عرض هريك از اين دو نوار در سطح افقي به شرح مندرج در جدول شماره 1 تعيين شده است . مطابق ماده 4 اين تصويب نامه در مسير و حريم درجه يك اقدام به هرگونه عمليات ساختماني و ايجا د تاسيسات مسكوني و دامداري يا باغكاري و درختكاري تا هرارتفاع ممنوع است و فقط ايجاد زراعت فصلي و سطحي، حفر چاه و قنات ، راهسازي و شبكه آبياري مشروط بر اينكه سبب ايجاد خسارت براي تاسيسات خطوط انتقال نشود با رعايت ماده 8 اين تصويب نامه بلامانع خواهد بود و تبصره اين ماده نيز مقرر كرده است كه ايجاد شبكهابياري و حفرچاه و قنوات و راهسازي در اطراف پايه هاي خطوط نبايد در فاصله اي كمتر از سه متر از پايه ها انجام گيرد .
حريم درجه دو : دو نواردر طرفين حريم درجه يك و متصل به آن است كه فواصل افقي حد خارجي حريم درجه دو از محور خز درهر طرف براي هر ولتاژ به شرح مندرج در جدول شماره 1 تعيين شده است . در حريم درجه دو تنها ايجاد تاسيسات ساختماني اعم از مسكوني ، صنعتي و مخازن سوخت تا هر ارتفاع ممنوع است . درخصوص خطوط داخل شهرها در تبصره يك ماده 3 اين تصويب نامه آمده است : در داخل محدوده شهرها فواصلي كه براي رعايت ايمني و ساير جهات فني خطوط انتقال و توزيع نيروي برق در نظر گرفته مي شود ميتوان متناسب با فواصل پايه ها تا سي درجه كمتر از مقدار مقرر براي حريم درجه يك مذكور درماده 2 اين تصويب نامه طبق نظر وزارت آب و برق باشد .
به اين ترتيب اين مصوبه به وزارت نيرو اجازه مي دهد در مناطق شهري عرض حريم درجه يك مندرج در جدول 1 را متناسب با فواصل پايه ها تا سي درصد كاهش دهد .
به موحب تبصره دو همين ماده نيز ، در مورد توسعه محدوده شهر و در اراضي و املاك واقع در خارج از محدوده اي كه قبلاً خطوط نيروي برق با ساتفاده از حق حريم آن ايجاد شده ، وزارت آب و برق و موسسات و شركتهاي تابعه كماكان از حق حريم درجه يك استفاده مي كنند . ليكن اراضي مشمول حريم درجه دو با تقويت خط از حريم خارج مي شود . شايان ذكر است كه دراين تصويب نامه ضوابط كاهش حريم و تقويت خط تعيين نشده است ليكن در بخش نامه هيا بعدي اين ضوابط تعيين شد .
چندين سال بعد هيات وزيران به موجب تصويب نامه 9145/ت22293ه مورخ 26/2/80 تبصره اي به ماده 3 تصويب نامه قبلي افزود ، اين تبصره امكان تسري مفاد ماده 3 و تبصره هاي آن را به منطاق واجد شرايط خارج از محدوده شهرها ، به تشخيص وزارت نيرو پيش بيني كرده است . بدين ترتيب براساس اين مصوبه، در اراضي خارج از محدوده شهرها نيز ( با تشخيص وزارت نيرو) ميتوان متناسب با فواصل پايه ها حريم درجه يك را تا سي درصد كاهش داده و همچنين با تقويت خط ، اراضي مشمول حريم درجه يك را از حريم خارج كرد.
براين اساس بخش نامه شماره 100/30/74665 مورخ 25/12/83 وزارت نيرو به منظور هماهنگي و عملكرد يكسان درخصوص نحوه محاسبه حريم درجه يك خطوط انتقال نيروي برق در داخل محدوده شهري و مناطق واجد شرايط در خارج از محدوده شهرها، جدول نحوه محاسبه تخفيف حريم درجه يك را تعيين كرد كه اين بخشنامه جايگزين كليه بخشنامه هاي قبلي در مورد تخفيف حريم درجه يك شده است .
دراين بخشنامه اعمال تخفيف در حريم درجه يك ولتاژ20 كيلوولت مستلزم انجام مطالعات مستقل در هر مورد و ارائه آن به وزارت نيرو جهت كسب مجوز است ليكن پيرو اين بخشنامه بخشنامه ديگري به شماره 100/30/26337 مورخ 10/5/85 درخصوص نحوه محاسبه حريم درجه يك خطوط انتقال و توزيع نيروي برق تا سطح 20 كيلولوت تصويب شد كه نحوه محاسبه تخفيف حريم درجه يك اين خطوط براساس فاصله دو تير ( طول اسپن) و حداقل ميزان كشش سيم تعيين كرده است.
بخشنامه شماره 100/10/1820 مورخ 20/2/84 وزارت نيرو نيز به شركتهاي برق منطقه اي اجازه داده تا با رعايت نكات فني ، به جز در مورد ولتاژ 20 كيلوولت ، نسبت به كاهش حريم درجه يك مطابق بخشنامه قبلي و همچنين حذف حريم درجه 2 درمناطق تحت پوشش خود اقدام كنند .
همانطور كه ذكر شد مطابق تبصره 2 ماده 18 قانوني سازمان برق ايران ، مرجع تصويب حريم خطوط انتقال و توزيع نيروي برق ، هيات وزيران است لذا هرگونه اصلاح و تغير حريم اين خطوط منوط به تصويب هيات وزيران است . شايان ذكر است درهيمن خصوص بخشنامه شماره 505/2544/24924 مورخ 18/10/73 كه با توجه به مسائل فني و مهندسي صنعت برق و به منظور رعات حال و تسهيل در امور ساكنين مناطق پرتراكم به ويژه اماكن شهري ، در نظر گرفتن فاصله شعاعي تا محور هادي بجاي فاصله افقي را براي ولتاژ حداكثر تا 33 كيلوولت را با تحقق شرايطي مجاز اعلام نموده بود ، به دليل مغايرت با تصويب نامه حريم غير قابل اجرا باقي ماند .
رعايت حريم خطوط انتقال و توزيع نيروي برق براي تمام اشخاص حقيقي و نيز اشخاص حقوقي دولتي الزامي است . ماده 10 تصويب نامه حريم مقرر مي دارد : ((رعايت حريم و استانداردهاي مصوب خطوط نيروي برق از طرف كليه سازمانهاي دولتي و غير دولتي الزامي است و درهر مورد كه سازمانهاي دولتي بخواهند اقدام به ايجاد تاسيسات جديد نماين كه با خطوط نيروي برق تقاطع نمايد يا درحريم آن واقع شود اين عمل با جلب موافقت وزارت آب و برق يا موسسات و شركتهاي تابع انجام مي گردد.))
ضمانت اجراي اين ماده در ماده7 پيش بيني شده است كه به موجب آن در صورتي كه اشخاص برخلاف مقررات آيين نامه عمليات تصرفاتي در حريم درجه يك و دو خطوط انتقال و توزيع بنمايد مكلفند به محض اعلام ماموران وزارت اب و برق و موسسات و شركتهاي تابع عمليات و تصرفات را متوقف و به هزينه خود در رفع آثار و عمليات و تصرفات اقدام نمايند . ماده 9 لايحه قانوني رفع تجاوز ارتاسيسات آب و برق مصوب 3/4/1359 نيز مقرر نموده است كه ((چنانچه درمسير و حريم خطوط انتقال ، توزيع نيروي بقر ، حريم كانالها و انهار آبياري احداث ساختمان يا درختكاري و هر نوع تصرف خلاف مقررات شده يا بشود، سازمانهاي آب و برق برحسب مورد با اعطاي مهلت مناسب با حضور نماينده دادستان مستحدثات غير مجاز را قلع و قمع و ر فع تجاوز خواهند نمود . شهرباني و ژاندارمري مكلفند كه به تقاضاي سازمانهاي ذيربط براي اعزام ماموران كافي و انجام وظايف مزبور اقدام نمايند .))
ماهيت حقوقي حريم خطوط انتقال و توزيع نيروي برق :
همانطور كه قبلاًٌ گفته شد ، براساس قانون مدني حريم مقداري از اراضي اطراف ملك و قنات و نهر و امثال آن است كه باي كمال انتفاع از آن ضرورت دارد و براساس سابقه فقهي مفهوم حريم و به اعتقاد اكثر حقوقدانان برجسته، حريم تنها به واسطه احياء و در اراضي موات ايجاد مي گردد . ليكن قانونگذار درقوانين جديد بدون توجه به تعريف و عناصر حريم مقرراتي را ، جهت حفاظت و نگهداري ازتاسيسات زير بنايي تحت عنوان حريم وضع كرده است كه گرچه به لحاظ فلسفه ايجاد تقريباً مطابق با فلسفه حريم در فقه و قانون مدني ( كمال انتفاع) مي باشد . ليكن واجد عناصر حريم در فقه و قانون مدني نيست.
درمورد حريم خطوط انتقال و توزيع نيروي برق نيز ميتوان مسأله را به دو شق تقسيم كرد :
1- فرض اول درمواردي كه خطوط انتقال و توزيع نيروي برق از اراضي موات عبور مي كنند .
2- فرض دوم درمواردي كه خطوط انتقال و توزيع نيروي برق از املاك مردم مي گذرند.
حريم خطوط انتقال برق در فرض اول منطبق با تعريف و عناصر حريم در فقه و قانون مدني مي باشد . چراكه حريم به واسطه احياء ايجاد شده است و از آنجا كه اراضي اطراف اين خطوط موات است لذا مطابق تعريف قانون مدني ، حريم اين خطوط قسمتي از اراضي اطراف آن است كه براي كمال انتفاع از آن ضرورت دارد. ديگران از برخي تصرفات در اين اراضي منع مي شوند و همانطور كه اشاره شد ميزان اين حريم و تصرفات ممنوع در تصويب نامه سال 47 تعيين شده است.
دراينجا ذكراين نكته ضروري است كه فلسفه حريم خطوط انتقال نيروي برق تنها كمال انتفاع ازاين خطوط نيست بلكه بخشي از فلسفه حريم اين خطوط ضرورت احتراز از خطراتي است كه اين خطوط ميتوانند براي مردم ايجاد كنند. بنابراين عليرغم آنكه حق حريم درفقه و قانون مدني قابل اسقاط از طرف شركتها و يا توافق برخلاف آن نيست و كليه اشخاص حقيقي و حقوقي از جمله خود شركتهاي برق مكلف به رعايت آن هستند .
اما درفرض دوم يكي از عناصر اصلي حريم يعني موات بودن اراضي اطراف خطوط انتقال و توزيع نيروي برق محقق نيست و ازاين رو نميتوان تعريف حريم در اين خصوص را منطبق با تعريف فقهي و قانون مدني حريم دانست.
اكثر حقوقدانان حريم دراين فرض را ماهيتاً حق ارتفاق قانوني وارد بر ملك مجاور اين خطوط مي دانند و استعمال لفظ حريم دراين موارد را ناشي از مسامحه قانونگذار تلقي مي كنند.
به نظر مي رسد گرچه ماهيت حريم در اين فرض حق ارتفاق ناشي از حكم قانون است ليكن استعمال لفظ حريم ناشي از مسامحه قانونگذار نيست بلكه قانونگذار به دليل احتراز از مشكلات ناشي از تفكيك حريم در اين دو فرض ( استفاده از لفظ حريم درفرض وجود اراضي موات و استفاده از لفظ حق ارتفاق را در فرض وجود ملك) واژه حريم را درفرض دوم به طور مجازي استعمال نموده است .
اصولاً حق ارتفاق درملك ديگري به سه صورت ايجاد مي گردد :
1-باتوافق 2- به موجب قانون 3- به دليل سابقه طولاني وجود حق
ازاين ميان ، ايجاد حريم خطوط انتقال و توزيع نيروي برق در املاك مردم به موجب حكم قانون است . ماده 18 قانوني سازمان برق ايران مقرر مي دارد : وزارت آب و برق و موسسات و شركتهاي تابع آن مجاز مي باشند در صورت لزوم از معابر عمومي شهرها و حريم اماكن مستغلات و املاك به نصب تاسيسات انتقال و توزيع نيروي برق اقدام نمايند و همچنين ميتواند از ديوارهاي مستغلات و اماكن خصوصي كه مشرف به معابر عمومي و زمينهاي زراعتي نصب وسايل انتقال و توزيع( از قبيل پايه- مقره- جعبه انشعاب – پايه چراغ و امثالهم) و همچنين عبور كانال خطوط برق مجاناً استفاده كند و رعايت حريم خطوط انتقال و توزيع نيروي برق از طرف مالكين الزامي است . در صورتيكه مالك بخواهد در تغيير ، تعمير و يا تجديد ساختمان اقدام نمايد كه مستلزم تغيير محل وسايل انتقال و توزيع برق باشد وزارت آب و برق مكلف است فوراً نسبت به تغيير محل وسايل انتقال و توزيع نيروي برق اقدام نمايد .
تبصره 1- در صورتيكه اراضي واقع درخازج از محدوده شهرها كه در مسير خطوط انتقال و توزيع نيروي برق و نصب پايه ها قرار مي گيرد، مستحدثات و اعياني وجود داشته باشد كه براثر احداث خطوط انتقال و توزيع نيروي برق و نصب پايه ها از بين برود و يا خسارتي به آنها وارد شود، وزارت آب و برق و موسسات و شركتهاي تابعه آن بايد خسارت مالك اعياني را به ترتيب مذكور درماده 16 اين قانون جبران نمايند . بدون اينكه وقفه اي دركارهاي احداث خطوط انتقال و توزيع برق ايجاد شود.
بند9 ماده 50 قانون برنامه و بودجه سال 1351 نيز در اين راستا مقرر مي دارد : اراضي واقع درخارج از محدوده شهرها كه درمسير راههاي اصلي يا فرعي و يا خطوط مواصلاتي ، برق ، مجاري آب ، لوله هاي گاز و نفت قرار مي گيرد با رعايت حريم مورد لزوم كه از طرف هيات وزيران تعيين خواهد شد ، از طرف دولت مورد استفاده قرار مي گيرد و از بابت اين حق ارتفاق وجهي پرداخت نخواهد شد .
براساس مواد فوق ، شركتهاي برق در اراضي خارج از محدوده شهرها از حق ارتفاق مجاني جهت احداث تاسيسات برق برخوردار مي باشند . دراين موارد حريمي كه به موجب قانون مالكين اراضي مكلف به رعايت آن مي باشند، تكاليف و محدوديتهاي را از جمله ممنوعيت احداث بنا و غرس اشجار غيره ، برمالكين تحميل مي كند ليكن از اين بابت وجهي به مالكين پرداخت نمي گردد.
بدين ترتيب مستنبط از قوانين فوق ، رويه عملي شركتهاي برق چنين است كه در صورت تصرف اراضي داخل محدوده شهرها و همچنين ايجاد حريم دراين اراضي ، به دليل فرض سلب استفاده متعارف مالكين، عرصه و اعيان از مالك خريداري مي گردد ليكن درمورد اراضي خارج ازمحدوده شهرها كه براثر احداث خطوط انتقال و توزيع نيروي برق ، مورد تصرف و در حريم قرار مي گيرند تنها در صورتي كه به مستحدثات و اعياني خساراتي وارد گردد، اين خسارات جبران خواهد شد و درغير اينصورت از مالك زمين جبران خسارتي به عمل نمي آيد .
اين رويه باعث بروز دعاوي متعددي ميان شركتهاي برق و مالكين آن دسته از اراضي خارج از محدوده شهرها كه درمسير خطوط برق قرار مي گيرند، شده است . رويه قضايي در اين مورد متشتت است و قضات گاه به دليل اعلام نسخه بند 9 ماده 50 قانون برنامه و بودجه سال 51 و مستنبط ازحكم اصل چهلم قانون اساسي و نيز عمومات قانون مدني در مبحث اتلاف و تسبيب و قاعده لاضرر حكم به خريد ملك او يا خريد حق ارتفاق مي دهند . گاه ضمن تائيد رويه شركتها، حكم به عدم جبران خسارت مالك مي دهند .
دراين مبحث بايد دو امر را از يكديگر تفكيك نمود: يكي موضوع تصرف اراضي خارج از محدوده شهر است و ديكر موضوع حريم ايجاد شده در اراضي خارج محدوده شهر.
درمورد اراضي خارج از محدوده هشهرا كه جهت نصب تجهيزات و تاسيسات برق مورد تصرف شركتهاي برق قرار مي گيرند مي بايست به نكات ذيل توجه نمود :
- برخي از حقوقدانان و قضاي براين اعتقاد هستند كه جواز تصرف مجاني مصرح درماده 18 قانون سازمان برق به موحب لايحه قانوني نحوه خريد و تملك اراضي نسخ شده است . در فرض عدم نسخ اين ماده ني بايد متذكر بود كه شرط استفاده مجاني عدم سلب استفاده متعارف است.
- بند 9 ماده 50 قانون برنامه و بودجه سال 51 كه مستند راي شماره 740/35 مورخ 4/6/1374 هيات عمومي ديوان عدالت اداري نيز مي باشد به زعم برخي حقوقدانان با لايحه نحوه خريد و تملك اراضي نسخ شده است و همچنين شوراي نگبان نيز در نظريه مورخ 4/7/1386 اطلاق جواز استفاده نمودن دولت از اراضي خارج از محدوده شهرها را خلاف موازين شرع دانسته است.
- راي شماره 204 مورخ 13/9/1369 هيئت عمومي ديوان عدالت اداري در اين خصوص چنين اظهار نموده است : ((نظر به اينكه ماده 50 قانون برنامه بودجه مصوب اسفند 1351 مقرر نموده هرگاه براي اجراي طرحهاي عمراني احتياج به خريد اراضي اعم از دائر و باير باشد و اعياني و تاسيسات متعلق به افراد خصوصي باشد به طريق زير عمل خواهد شد و اين عبارت صريح است دراينكه دولت موظف است زمينهاي مورد نياز براي طرحهاي عمراني را خريداري نمايد و لازمه خريد پرداخت بهاء مبيع است به مالك آن و بند 9 ماده مذكور كه دولت را از پرداخت بهاء معاف نموده مخصوص به حقوق ارتفاقي املاك مجاور است و شامل املاك متصرفي نمي شود .))
با عنايت به موارد مطروحه فوق ميتوان نتيجه گرفت كه در صورت تصرف اراضي خارج از محدوده شهرها مي بايست نسبت به خريد اين اراضي اقدام گردد. اما درمورد اراضي خارج از محدوده شهرها كه درحريم خطوط انتقال و توزيع ينروي برق قرار مي گيرند و بدين ترتيب ماليكن اراضي مزبور از برخي تصرفات در ملك خود منع مي گردند ، ذكر نكات ذيل ضروري است : همانطور كه ذكر شده حريم ايجاد شده درملك غير ماهيتاًٌ حق ارتفاق است . برخي از حقوقدانان بر اين اعتقادند كه از آنجا ماده يك لايحه نحوه خريدو تملك اراضي مقرر مي دارد : ((هرگاه براي اجراي برنامه هاي عمومي و عمراني و نظامي وزارتخانه ها يا موسسات و شركتهاي دولتي و سازمانهايي كه شمول قانون نسبت به آنها مستلزم ذكر نام باشد و ازاين پس دستگاه اجرايي ناميده مي شوند ، به اراضي ، ابنيه، مستحدثات، تاسيسات و ساير حقوق مربوط به اراضي مذكور متعلق به اشخاص حقيقي يا حقوقي نياز داشته باشند .... دستگاه اجرايي ميتواند مورد نياز بر طبق مقررات مندرج در اين قانون خريداري و تملك نمايد .)) لذا درمورد حريم واقع در املاك غير نيز كه نوعي حق ارتفاق ناشي از حكم قانون است دستگاه اجراي مكلف به خريد اين ارتفاق است و يعني ماده 18 قانون سازمان برق و بند 9 ماده 50 قانون برنامه و بودجه سال 51 با لايحع قانوني نحوه خريد و تملك اراضي نسخ شده است و بدين ترتيب نحوه محاسبه تخفيف حريم درجه يك خطوط 20 كيلوولت مطابق بخشنامه شماره 100/30/26337 مورخ 10/5/85 براساس فاصله دو تير ( طول اسپن) و حداقل ميزان كشش سيم به شرح ذيل تعيين گرديده است.
درحقوق كشورهاي كامن لا نيز تاسيس حقوقي مستقلي تحت عنوان حريم وجود ندارد و اصولاً چنين تاسيسي با چنين ماهيتي درحقوق اين كشورها موجود نيست . اما ميتوان گفت آنچه درحقوق ايران به عنوان حريم وجود دارد ، درحقوق اين كشورها از اقسام حق ارتفاق تلقي مي شود .
به طور كلي حق ارتفاق در كشورهاي كامن لا، حق يا آزادي انجام كاري در ملك ديگري يا حق بازداشتن ديگري از انجام كاري در ملك خودش مي باشد . حق ارتفاق درهريك از اين كشورها معاني متفاوتي دارد به عنوان مثال حق ارتفاق درهريك از كشورها معاني متفاوتي دارد به عنوان مثال حق ارتفاق درحقوق ايالات متحده يكي نيست . مثلاً حق ارتفاق در انگلستان براساس رويه قضايي تنها به ملك تعلق مي گيرد حال آنكه در حقوق ايالات متحده به شخص نيز ميتوان تعلق گيرد.
اما فارغ از اين تفاوتها ، فلسفه و مفهوم حق ارتفاق درحقوق اين كشورها بساير نزديك به هم است.
حق ارتفاق درحقوق انگلستان به معناي حقي است براي مالك زمين (مالك غالب) در ملك ديگري ( ملك مغلوب) حق ارتفاق حقي وابسته به ملك است و به همين دليل با تغيير مالك ملك غالب يا مغلوب از بين نمي رود . مطابق ماده 623 قانون حقوق اموال انگليس مصوب 1925 در صورت انتقال ملك ، كليه حقوق ارتفاقي آن به صورت خود به خودي و بدون نياز به تصريح آن در قرارداد، به مالك بعدي انتقال مي يابد.
حق ارتفاق ممكن است از طريق قانون و يا از طريق توافق صريح يا ضمني و يا به علت مرور زمان به وجود آيد .
در رويه قضايي حقوق انگلستان ، حق ارتفاق يك حق مالي است و گرچه بعضاً بعنوان حق استفاده از ملك ديگري براي منظور خاص تعريف شده است اما اين حق متفاوت از حق انتفاع است . به عنوان مثال اجاره ( كه از اقسام حق انتفاع است) حق ارتفاق به صاحب حق ، حق تصرف ملك را نمي دهد و تنها حق استفاده به او مي دهد . همچنين اين حق متفاوت از حق ويژه است كه امتيازي براي شخص در ملك ديگري ايجاد مي كند . مثل امتياز پارك اتومبيل در ملك ديگري با رضايت صاحب ملك به وجود آيد . در واقع حق ارتفاق برخلاف حق انتفاع حقي براي ملك است نه شخص.
حق ارتفاق دو نوع است : حق ارتفاق خصوصي و حق ارتفاق عمومي
حق ارتفاق خصوصي محدود به يك شخص اعم از حقيقي و حقوقي است نظير حقي كه براي مالك ملك مجاور وجود دارد . حق ارتفاق عمومي حقي است كه به گروه كثيري از اشخاص و يا به طور كلي به مردم تعلق دارد .
حق ارتفاق اقسام متعددي دارد يكي از آنها حق ارتفاق تاسيسات عمومي است و حق ارتفاق خطوط برق و حق ارتفاق خطوط تلفن و حق ارتفاق لوله هاي گاز از جمله مصاديق اين قسم از حق ارتفاق هستند.
حق ارتفاق خطوط برق حق ارتفاقي است كه به دولت اجازه مي دهد كه نوع استفاده از زمين مجاور خطوط انتقال برق را كنترل كند . حقي است كه مالك زمين به دولت مي دهد و متضمن اجازه دائمي مبتني بر ايجاد تاسيسات برق ، دسترسي ، حفظ و ارتقاء آن است . فلسفه ايجاد اين حق نگهداري و حفاظت از اين خطوط و همچنين حفظ ايمني و سلامتي افراد ساكن آن اراضي و يا افرادي است كه در اطراف اين خطوط فعاليت مي كنند .
در اكثر كشورهاي كامن لا اين حق به موجب قراردادي كه ميان مالك زمين و شركت متولي اجراي خط منعقد مي شود ايجاد مي شود .
پس از پيوستن انگلستان به كنوانسيون اروپايي حقوق بشر كليه حق ارتفاقي كه براي دولت ايجاد مي شود و به نحوي مالك را از حقوق مالكانه خويش محروم مي كند . مي بايست براساس قانون بوده و براي يك جامعه دموكراتيك ضروري باشد و خسارات مالك جبران شود.
درحقوق ايالات متحده نيز براساس پنجمين اصلاحيه قانون اساسي امريكا دولت تنها در صورتي ميتوالند تمام يا برخي از حقوق مالكانه صاحب ملك را به دست آورد كه كليه خسارات اورا به قيمت عادلانه روز پرداخت كرده باشد . حق ارتفاق نيز يكي از اين حقوق است . درحقوق كانادا نيز خسارت مالك زميني كه حق ارتفاق براي دولت درآن وجود دارد بايد مطابق ارزش زمين او قبل از وجود اين حق ارتفاق و بعد از آن محاسبه شده و به مالك پرداخت شود .
دراين قسمت و در قسمت قبل به بررسي ماهيت حريم درحقوق ايران و چند كشور ديگر پرداختيم. حال به تبيين ماهيت حقوقي حريم خطوط برق درحقوق ايران مي پردازيم.
ج- حريم خطوط برق :
در صنعت برق حريم خطوط برق عبارت است از محدوده اي فرضي در طرفين مسير خطوط نيروي برق كه به منظور حفظ و نگهداري خطوط انتقال برق به جهت تداوم برق رساني و همچنين پيشگيري از آسيب هاي انساني ناشي از تشعشعات برق و خطراتي نظير برق گرفتگي و غيره ، با توجه به ميزان ولتاژ برق تعيين مي شود كه رعايت اين حريم براي كليه اشخاص ضروري است . حريم خطوط برق به لحاظ فني از 3 عامل مغناطيسي ، مكانيكي و الكتريكي ناشي مي شود و ميزان و نحوه تعيين حريم خطوط انتقال نيروي برق در كشورهاي مختلف متفاوت است و در هر كشور فواصل متفاوتي باتوجه به عوامل دخيل در تعيين حريم وضع شده است .
در كشور ما ميزان حريم خطوط انتقال و توزيع نيروي برق به موجب تصويب نامه شماره 29052 مورخ 8/10/1347 تعيين شده است . اين تصويب نامه كه دراجراي مفاد تبصره 2 ماده 18 قانون سازمان برق ايران كه مقرر دارد حريم خطوط انتقال و توزيع نيروي برق اعم از هوايي و زيرزميني باتوجه به ولتاژ برق با پيشنهاد وزارت آب و برق و تصويب هيات وزيران تعيين خواهد شد .
تصويب شده است از تاريخ تصويب تاكنون تغييري نكرده و الحاقات اندكي داشته است و تنها اخيراً بحث ضرورت تصويب مقرراتي جديد دراين خصوص به دليل مسائلي از جمله حقوق مالكين اراضي اطراف خطوط انتقال برق و همچنين حريم هاي متداخل پيش آمده است .
دراين تصويب نامه دو نوع حريم براي خطوط هوايي خارج از محدوده شهرها پيش بيني شده است :
حريم درجه يك : دو نوار در طرفين مسير خط و متثل به آن است كه عرض هريك از اين دو نوار در سطح افقي به شرح مندرج در جدول شماره 1 تعيين شده است . مطابق ماده 4 اين تصويب نامه در مسير و حريم درجه يك اقدام به هرگونه عمليات ساختماني و ايجا د تاسيسات مسكوني و دامداري يا باغكاري و درختكاري تا هرارتفاع ممنوع است و فقط ايجاد زراعت فصلي و سطحي، حفر چاه و قنات ، راهسازي و شبكه آبياري مشروط بر اينكه سبب ايجاد خسارت براي تاسيسات خطوط انتقال نشود با رعايت ماده 8 اين تصويب نامه بلامانع خواهد بود و تبصره اين ماده نيز مقرر كرده است كه ايجاد شبكهابياري و حفرچاه و قنوات و راهسازي در اطراف پايه هاي خطوط نبايد در فاصله اي كمتر از سه متر از پايه ها انجام گيرد .
حريم درجه دو : دو نواردر طرفين حريم درجه يك و متصل به آن است كه فواصل افقي حد خارجي حريم درجه دو از محور خز درهر طرف براي هر ولتاژ به شرح مندرج در جدول شماره 1 تعيين شده است . در حريم درجه دو تنها ايجاد تاسيسات ساختماني اعم از مسكوني ، صنعتي و مخازن سوخت تا هر ارتفاع ممنوع است . درخصوص خطوط داخل شهرها در تبصره يك ماده 3 اين تصويب نامه آمده است : در داخل محدوده شهرها فواصلي كه براي رعايت ايمني و ساير جهات فني خطوط انتقال و توزيع نيروي برق در نظر گرفته مي شود ميتوان متناسب با فواصل پايه ها تا سي درجه كمتر از مقدار مقرر براي حريم درجه يك مذكور درماده 2 اين تصويب نامه طبق نظر وزارت آب و برق باشد .
به اين ترتيب اين مصوبه به وزارت نيرو اجازه مي دهد در مناطق شهري عرض حريم درجه يك مندرج در جدول 1 را متناسب با فواصل پايه ها تا سي درصد كاهش دهد .
به موحب تبصره دو همين ماده نيز ، در مورد توسعه محدوده شهر و در اراضي و املاك واقع در خارج از محدوده اي كه قبلاً خطوط نيروي برق با ساتفاده از حق حريم آن ايجاد شده ، وزارت آب و برق و موسسات و شركتهاي تابعه كماكان از حق حريم درجه يك استفاده مي كنند . ليكن اراضي مشمول حريم درجه دو با تقويت خط از حريم خارج مي شود . شايان ذكر است كه دراين تصويب نامه ضوابط كاهش حريم و تقويت خط تعيين نشده است ليكن در بخش نامه هيا بعدي اين ضوابط تعيين شد .
چندين سال بعد هيات وزيران به موجب تصويب نامه 9145/ت22293ه مورخ 26/2/80 تبصره اي به ماده 3 تصويب نامه قبلي افزود ، اين تبصره امكان تسري مفاد ماده 3 و تبصره هاي آن را به منطاق واجد شرايط خارج از محدوده شهرها ، به تشخيص وزارت نيرو پيش بيني كرده است . بدين ترتيب براساس اين مصوبه، در اراضي خارج از محدوده شهرها نيز ( با تشخيص وزارت نيرو) ميتوان متناسب با فواصل پايه ها حريم درجه يك را تا سي درصد كاهش داده و همچنين با تقويت خط ، اراضي مشمول حريم درجه يك را از حريم خارج كرد.
براين اساس بخش نامه شماره 100/30/74665 مورخ 25/12/83 وزارت نيرو به منظور هماهنگي و عملكرد يكسان درخصوص نحوه محاسبه حريم درجه يك خطوط انتقال نيروي برق در داخل محدوده شهري و مناطق واجد شرايط در خارج از محدوده شهرها، جدول نحوه محاسبه تخفيف حريم درجه يك را تعيين كرد كه اين بخشنامه جايگزين كليه بخشنامه هاي قبلي در مورد تخفيف حريم درجه يك شده است .
دراين بخشنامه اعمال تخفيف در حريم درجه يك ولتاژ20 كيلوولت مستلزم انجام مطالعات مستقل در هر مورد و ارائه آن به وزارت نيرو جهت كسب مجوز است ليكن پيرو اين بخشنامه بخشنامه ديگري به شماره 100/30/26337 مورخ 10/5/85 درخصوص نحوه محاسبه حريم درجه يك خطوط انتقال و توزيع نيروي برق تا سطح 20 كيلولوت تصويب شد كه نحوه محاسبه تخفيف حريم درجه يك اين خطوط براساس فاصله دو تير ( طول اسپن) و حداقل ميزان كشش سيم تعيين كرده است.
بخشنامه شماره 100/10/1820 مورخ 20/2/84 وزارت نيرو نيز به شركتهاي برق منطقه اي اجازه داده تا با رعايت نكات فني ، به جز در مورد ولتاژ 20 كيلوولت ، نسبت به كاهش حريم درجه يك مطابق بخشنامه قبلي و همچنين حذف حريم درجه 2 درمناطق تحت پوشش خود اقدام كنند .
همانطور كه ذكر شد مطابق تبصره 2 ماده 18 قانوني سازمان برق ايران ، مرجع تصويب حريم خطوط انتقال و توزيع نيروي برق ، هيات وزيران است لذا هرگونه اصلاح و تغير حريم اين خطوط منوط به تصويب هيات وزيران است . شايان ذكر است درهيمن خصوص بخشنامه شماره 505/2544/24924 مورخ 18/10/73 كه با توجه به مسائل فني و مهندسي صنعت برق و به منظور رعات حال و تسهيل در امور ساكنين مناطق پرتراكم به ويژه اماكن شهري ، در نظر گرفتن فاصله شعاعي تا محور هادي بجاي فاصله افقي را براي ولتاژ حداكثر تا 33 كيلوولت را با تحقق شرايطي مجاز اعلام نموده بود ، به دليل مغايرت با تصويب نامه حريم غير قابل اجرا باقي ماند .
رعايت حريم خطوط انتقال و توزيع نيروي برق براي تمام اشخاص حقيقي و نيز اشخاص حقوقي دولتي الزامي است . ماده 10 تصويب نامه حريم مقرر مي دارد : ((رعايت حريم و استانداردهاي مصوب خطوط نيروي برق از طرف كليه سازمانهاي دولتي و غير دولتي الزامي است و درهر مورد كه سازمانهاي دولتي بخواهند اقدام به ايجاد تاسيسات جديد نماين كه با خطوط نيروي برق تقاطع نمايد يا درحريم آن واقع شود اين عمل با جلب موافقت وزارت آب و برق يا موسسات و شركتهاي تابع انجام مي گردد.))
ضمانت اجراي اين ماده در ماده7 پيش بيني شده است كه به موجب آن در صورتي كه اشخاص برخلاف مقررات آيين نامه عمليات تصرفاتي در حريم درجه يك و دو خطوط انتقال و توزيع بنمايد مكلفند به محض اعلام ماموران وزارت اب و برق و موسسات و شركتهاي تابع عمليات و تصرفات را متوقف و به هزينه خود در رفع آثار و عمليات و تصرفات اقدام نمايند . ماده 9 لايحه قانوني رفع تجاوز ارتاسيسات آب و برق مصوب 3/4/1359 نيز مقرر نموده است كه ((چنانچه درمسير و حريم خطوط انتقال ، توزيع نيروي بقر ، حريم كانالها و انهار آبياري احداث ساختمان يا درختكاري و هر نوع تصرف خلاف مقررات شده يا بشود، سازمانهاي آب و برق برحسب مورد با اعطاي مهلت مناسب با حضور نماينده دادستان مستحدثات غير مجاز را قلع و قمع و ر فع تجاوز خواهند نمود . شهرباني و ژاندارمري مكلفند كه به تقاضاي سازمانهاي ذيربط براي اعزام ماموران كافي و انجام وظايف مزبور اقدام نمايند .))
ماهيت حقوقي حريم خطوط انتقال و توزيع نيروي برق :
همانطور كه قبلاًٌ گفته شد ، براساس قانون مدني حريم مقداري از اراضي اطراف ملك و قنات و نهر و امثال آن است كه باي كمال انتفاع از آن ضرورت دارد و براساس سابقه فقهي مفهوم حريم و به اعتقاد اكثر حقوقدانان برجسته، حريم تنها به واسطه احياء و در اراضي موات ايجاد مي گردد . ليكن قانونگذار درقوانين جديد بدون توجه به تعريف و عناصر حريم مقرراتي را ، جهت حفاظت و نگهداري ازتاسيسات زير بنايي تحت عنوان حريم وضع كرده است كه گرچه به لحاظ فلسفه ايجاد تقريباً مطابق با فلسفه حريم در فقه و قانون مدني ( كمال انتفاع) مي باشد . ليكن واجد عناصر حريم در فقه و قانون مدني نيست.
درمورد حريم خطوط انتقال و توزيع نيروي برق نيز ميتوان مسأله را به دو شق تقسيم كرد :
1- فرض اول درمواردي كه خطوط انتقال و توزيع نيروي برق از اراضي موات عبور مي كنند .
2- فرض دوم درمواردي كه خطوط انتقال و توزيع نيروي برق از املاك مردم مي گذرند.
حريم خطوط انتقال برق در فرض اول منطبق با تعريف و عناصر حريم در فقه و قانون مدني مي باشد . چراكه حريم به واسطه احياء ايجاد شده است و از آنجا كه اراضي اطراف اين خطوط موات است لذا مطابق تعريف قانون مدني ، حريم اين خطوط قسمتي از اراضي اطراف آن است كه براي كمال انتفاع از آن ضرورت دارد. ديگران از برخي تصرفات در اين اراضي منع مي شوند و همانطور كه اشاره شد ميزان اين حريم و تصرفات ممنوع در تصويب نامه سال 47 تعيين شده است.
دراينجا ذكراين نكته ضروري است كه فلسفه حريم خطوط انتقال نيروي برق تنها كمال انتفاع ازاين خطوط نيست بلكه بخشي از فلسفه حريم اين خطوط ضرورت احتراز از خطراتي است كه اين خطوط ميتوانند براي مردم ايجاد كنند. بنابراين عليرغم آنكه حق حريم درفقه و قانون مدني قابل اسقاط از طرف شركتها و يا توافق برخلاف آن نيست و كليه اشخاص حقيقي و حقوقي از جمله خود شركتهاي برق مكلف به رعايت آن هستند .
اما درفرض دوم يكي از عناصر اصلي حريم يعني موات بودن اراضي اطراف خطوط انتقال و توزيع نيروي برق محقق نيست و ازاين رو نميتوان تعريف حريم در اين خصوص را منطبق با تعريف فقهي و قانون مدني حريم دانست.
اكثر حقوقدانان حريم دراين فرض را ماهيتاً حق ارتفاق قانوني وارد بر ملك مجاور اين خطوط مي دانند و استعمال لفظ حريم دراين موارد را ناشي از مسامحه قانونگذار تلقي مي كنند.
به نظر مي رسد گرچه ماهيت حريم در اين فرض حق ارتفاق ناشي از حكم قانون است ليكن استعمال لفظ حريم ناشي از مسامحه قانونگذار نيست بلكه قانونگذار به دليل احتراز از مشكلات ناشي از تفكيك حريم در اين دو فرض ( استفاده از لفظ حريم درفرض وجود اراضي موات و استفاده از لفظ حق ارتفاق را در فرض وجود ملك) واژه حريم را درفرض دوم به طور مجازي استعمال نموده است .
اصولاً حق ارتفاق درملك ديگري به سه صورت ايجاد مي گردد :
1-باتوافق 2- به موجب قانون 3- به دليل سابقه طولاني وجود حق
ازاين ميان ، ايجاد حريم خطوط انتقال و توزيع نيروي برق در املاك مردم به موجب حكم قانون است . ماده 18 قانوني سازمان برق ايران مقرر مي دارد : وزارت آب و برق و موسسات و شركتهاي تابع آن مجاز مي باشند در صورت لزوم از معابر عمومي شهرها و حريم اماكن مستغلات و املاك به نصب تاسيسات انتقال و توزيع نيروي برق اقدام نمايند و همچنين ميتواند از ديوارهاي مستغلات و اماكن خصوصي كه مشرف به معابر عمومي و زمينهاي زراعتي نصب وسايل انتقال و توزيع( از قبيل پايه- مقره- جعبه انشعاب – پايه چراغ و امثالهم) و همچنين عبور كانال خطوط برق مجاناً استفاده كند و رعايت حريم خطوط انتقال و توزيع نيروي برق از طرف مالكين الزامي است . در صورتيكه مالك بخواهد در تغيير ، تعمير و يا تجديد ساختمان اقدام نمايد كه مستلزم تغيير محل وسايل انتقال و توزيع برق باشد وزارت آب و برق مكلف است فوراً نسبت به تغيير محل وسايل انتقال و توزيع نيروي برق اقدام نمايد .
تبصره 1- در صورتيكه اراضي واقع درخازج از محدوده شهرها كه در مسير خطوط انتقال و توزيع نيروي برق و نصب پايه ها قرار مي گيرد، مستحدثات و اعياني وجود داشته باشد كه براثر احداث خطوط انتقال و توزيع نيروي برق و نصب پايه ها از بين برود و يا خسارتي به آنها وارد شود، وزارت آب و برق و موسسات و شركتهاي تابعه آن بايد خسارت مالك اعياني را به ترتيب مذكور درماده 16 اين قانون جبران نمايند . بدون اينكه وقفه اي دركارهاي احداث خطوط انتقال و توزيع برق ايجاد شود.
بند9 ماده 50 قانون برنامه و بودجه سال 1351 نيز در اين راستا مقرر مي دارد : اراضي واقع درخارج از محدوده شهرها كه درمسير راههاي اصلي يا فرعي و يا خطوط مواصلاتي ، برق ، مجاري آب ، لوله هاي گاز و نفت قرار مي گيرد با رعايت حريم مورد لزوم كه از طرف هيات وزيران تعيين خواهد شد ، از طرف دولت مورد استفاده قرار مي گيرد و از بابت اين حق ارتفاق وجهي پرداخت نخواهد شد .
براساس مواد فوق ، شركتهاي برق در اراضي خارج از محدوده شهرها از حق ارتفاق مجاني جهت احداث تاسيسات برق برخوردار مي باشند . دراين موارد حريمي كه به موجب قانون مالكين اراضي مكلف به رعايت آن مي باشند، تكاليف و محدوديتهاي را از جمله ممنوعيت احداث بنا و غرس اشجار غيره ، برمالكين تحميل مي كند ليكن از اين بابت وجهي به مالكين پرداخت نمي گردد.
بدين ترتيب مستنبط از قوانين فوق ، رويه عملي شركتهاي برق چنين است كه در صورت تصرف اراضي داخل محدوده شهرها و همچنين ايجاد حريم دراين اراضي ، به دليل فرض سلب استفاده متعارف مالكين، عرصه و اعيان از مالك خريداري مي گردد ليكن درمورد اراضي خارج ازمحدوده شهرها كه براثر احداث خطوط انتقال و توزيع نيروي برق ، مورد تصرف و در حريم قرار مي گيرند تنها در صورتي كه به مستحدثات و اعياني خساراتي وارد گردد، اين خسارات جبران خواهد شد و درغير اينصورت از مالك زمين جبران خسارتي به عمل نمي آيد .
اين رويه باعث بروز دعاوي متعددي ميان شركتهاي برق و مالكين آن دسته از اراضي خارج از محدوده شهرها كه درمسير خطوط برق قرار مي گيرند، شده است . رويه قضايي در اين مورد متشتت است و قضات گاه به دليل اعلام نسخه بند 9 ماده 50 قانون برنامه و بودجه سال 51 و مستنبط ازحكم اصل چهلم قانون اساسي و نيز عمومات قانون مدني در مبحث اتلاف و تسبيب و قاعده لاضرر حكم به خريد ملك او يا خريد حق ارتفاق مي دهند . گاه ضمن تائيد رويه شركتها، حكم به عدم جبران خسارت مالك مي دهند .
دراين مبحث بايد دو امر را از يكديگر تفكيك نمود: يكي موضوع تصرف اراضي خارج از محدوده شهر است و ديكر موضوع حريم ايجاد شده در اراضي خارج محدوده شهر.
درمورد اراضي خارج از محدوده هشهرا كه جهت نصب تجهيزات و تاسيسات برق مورد تصرف شركتهاي برق قرار مي گيرند مي بايست به نكات ذيل توجه نمود :
- برخي از حقوقدانان و قضاي براين اعتقاد هستند كه جواز تصرف مجاني مصرح درماده 18 قانون سازمان برق به موحب لايحه قانوني نحوه خريد و تملك اراضي نسخ شده است . در فرض عدم نسخ اين ماده ني بايد متذكر بود كه شرط استفاده مجاني عدم سلب استفاده متعارف است.
- بند 9 ماده 50 قانون برنامه و بودجه سال 51 كه مستند راي شماره 740/35 مورخ 4/6/1374 هيات عمومي ديوان عدالت اداري نيز مي باشد به زعم برخي حقوقدانان با لايحه نحوه خريد و تملك اراضي نسخ شده است و همچنين شوراي نگبان نيز در نظريه مورخ 4/7/1386 اطلاق جواز استفاده نمودن دولت از اراضي خارج از محدوده شهرها را خلاف موازين شرع دانسته است.
- راي شماره 204 مورخ 13/9/1369 هيئت عمومي ديوان عدالت اداري در اين خصوص چنين اظهار نموده است : ((نظر به اينكه ماده 50 قانون برنامه بودجه مصوب اسفند 1351 مقرر نموده هرگاه براي اجراي طرحهاي عمراني احتياج به خريد اراضي اعم از دائر و باير باشد و اعياني و تاسيسات متعلق به افراد خصوصي باشد به طريق زير عمل خواهد شد و اين عبارت صريح است دراينكه دولت موظف است زمينهاي مورد نياز براي طرحهاي عمراني را خريداري نمايد و لازمه خريد پرداخت بهاء مبيع است به مالك آن و بند 9 ماده مذكور كه دولت را از پرداخت بهاء معاف نموده مخصوص به حقوق ارتفاقي املاك مجاور است و شامل املاك متصرفي نمي شود .))
با عنايت به موارد مطروحه فوق ميتوان نتيجه گرفت كه در صورت تصرف اراضي خارج از محدوده شهرها مي بايست نسبت به خريد اين اراضي اقدام گردد. اما درمورد اراضي خارج از محدوده شهرها كه درحريم خطوط انتقال و توزيع ينروي برق قرار مي گيرند و بدين ترتيب ماليكن اراضي مزبور از برخي تصرفات در ملك خود منع مي گردند ، ذكر نكات ذيل ضروري است : همانطور كه ذكر شده حريم ايجاد شده درملك غير ماهيتاًٌ حق ارتفاق است . برخي از حقوقدانان بر اين اعتقادند كه از آنجا ماده يك لايحه نحوه خريدو تملك اراضي مقرر مي دارد : ((هرگاه براي اجراي برنامه هاي عمومي و عمراني و نظامي وزارتخانه ها يا موسسات و شركتهاي دولتي و سازمانهايي كه شمول قانون نسبت به آنها مستلزم ذكر نام باشد و ازاين پس دستگاه اجرايي ناميده مي شوند ، به اراضي ، ابنيه، مستحدثات، تاسيسات و ساير حقوق مربوط به اراضي مذكور متعلق به اشخاص حقيقي يا حقوقي نياز داشته باشند .... دستگاه اجرايي ميتواند مورد نياز بر طبق مقررات مندرج در اين قانون خريداري و تملك نمايد .)) لذا درمورد حريم واقع در املاك غير نيز كه نوعي حق ارتفاق ناشي از حكم قانون است دستگاه اجراي مكلف به خريد اين ارتفاق است و يعني ماده 18 قانون سازمان برق و بند 9 ماده 50 قانون برنامه و بودجه سال 51 با لايحع قانوني نحوه خريد و تملك اراضي نسخ شده است و بدين ترتيب نحوه محاسبه تخفيف حريم درجه يك خطوط 20 كيلوولت مطابق بخشنامه شماره 100/30/26337 مورخ 10/5/85 براساس فاصله دو تير ( طول اسپن) و حداقل ميزان كشش سيم به شرح ذيل تعيين گرديده است.
Friday, February 5, 2010
انتشار سری فیلم های ایمنی برق در شرکت توزیع نیروی برق شهرستان مشهد
دفتر ایمنی شرکت توزیع نیروی برق شهرستان مشهد به منظور اشاعه فرهنگ ایمنی بین مردم ، پیمانکاران و کلیه ذی نفعان سری DVD هایی تحت عنوان کار خوب کار ایمن که محصول شرکت توزیع برق ایرلند است را ترجمه و بصورت حرفه ای دوبله نموده است.این فیلم ها که در پنج بخش ارائه گردیده به موضوعات مختلفی می پردازد , یکی از این موضوعات در رابطه با فعالیت جرثقیل ها و خودروهای سنگین در کنار شبکه های برق می باشد، که این بحث را در قالب حوادث واقعی مورد بررسی و تحلیل قرار داده است.
موضوعات مختلفی که در بخش های دیگر مورد بررسی قرار می گیرد ، در رابطه با برق و فعالیت های روزانه است که مخاطرات برق را در این فعالیت ها مورد بررسی قرار داده و به منظور رعایت ایمنی کاربران نکات لازم را توصیه می نماید.
Thursday, February 4, 2010
نصب تابلو ، پلاكارد و پارچه نوشته ها بر روي پایه ها و تأسيسات برق
از جمله خطراتي كه مردم را هميشه تهديد مي كند نصب تابلوها ، پرچم ها ، پلاكاردها و پارچه نوشته ها هنگام مراسم هاي مختلف از جمله عزاداري ها و اعياد بر روي تيرها ، پایه های روشنایی و تابلوها است. 
شهروندان محترم بايد بدانند ، خطوط هوايي و تأسیسات برقدار داراي حوزه الكتريكي هستند و لزوماً براي برقگرفتگي نياز به تماس مستقيم نيست ، ضمن اينكه نصب هر گونه تابلو ، پلاكارد بر روي پایه ها , تابلوها و تأسيسات برق حكم دستكاري در اين تأسيسات را داشته و از نظر قانون جرم محسوب مي گردد ، لذا توصيه مي گردد ، از نصب هر گونه تابلو و پارچه نوشته بر روي اين تأسيسات از جمله تیرها و پایه های روشنایی خودداري نمايند.
Your fusebox
A consumer unit or fusebox is used to control and distribute electricity around our homes.They usually contain:
A) Mains switch
B) Fuses or Circuit Breakers
C) Residual Current Device
Mains Switch
The mains switch allows you to turn off the electricity supply to your electrical installation. Some electrical installations have more than one mains switch, for example, if your home is heated by electric storage heaters, you may have a separate consumer unit (fuse box) for them. The consumer unit should be easy to get to, so find out where the mains switch is to turn the electricity off in an emergency.
Fuses
Rewirable fuses have a piece of special fuse wire running between two screws. When a fault or overload current flows through the fuse wire, it will become hot, and melt when the current goes above an acceptable level. The melted fuse breaks the circuit, disconnecting the faulty circuit.
Circuit Breakers
Circuit breakers are automatic protection devices fitted in the consumer unit which switch off a circuit if there is a fault. Circuit breakers are similar in size to fuseholders, but give more precise protection than fuses. When they ‘trip’, you can simply reset the switch. However, you first need to find and correct the fault.
Residual Current Devices
An RCD is a switching device that trips a circuit under certain conditions, and disconnects the electricity supply. If your electrical installation includes one or more RCDs, test them regularly. You can do this by following the instruction label, which should be near the RCD. The label should read as follows: ‘This installation, or part of it, is protected by a device which automatically switches off the supply if an earth fault develops. Test quarterly (every three months) by pressing the button marked ‘T’ or ‘Test’.’ The device should switch off the supply. You should then switch it back on to restore the supply. If the device does not switch off the supply when you press the button, contact an electrician. Testing the button every three months is important. However, do not hold the test button for a long period if the device does not trip. If the RCD does not switch off the supply when you press the test button, get advice from a registered electrician.
If your fusebox has a wooden back, cast iron switches, or a haphazard mixture of fuses it is likely that it dates back to before the 1960s and will need to be replaced.
حادثه برقگرفتگي براي يكي از كودكان ساكن خانه سازماني كوره آجر پزي
تصوير بالا مربوط به جايگاه دستشويي ها واقع در محوطه مجموعه خانه هاي سازماني يك كوره آجر پزي است ، كه به منظور روشنايي محل از يك پايه فلزي و چراغي كه بصورت دست ساز و غير استاندارد و بسيار ناامن ساخته شده ، استفاده گرديده است.در همين محل به دليل برقدار شده پايه فلزي ، كودك خردسالي كه از ساكنين محل بوده ، دچار برقگرفتگي مي شود و متأسفانه جان خود را از دست مي دهد.
كارفرمايان و صاحبان چنين كارگاه هايي بايد مراقب باشند كه طرح ريزي و نصب تجهيزات و تأسيسات برقي سايت خود را بايد با استفاده از مشاوره كارشناسان خبره و توسط افراد ذي صلاح اجرا نمايند. مخصوصاً در سايت هايي كه افراد عادي تردد مي نمايند و احتمال دسترسي و تماس آنان با بدنه اين تجهيزات وجود دارد.
بايد درچنين سايت هايي و يا بهتر بگوييم در تمام سايت ها سيستم زمين ( ارتينگ ) مؤثرو استاندارد اجرا شده و تمام بدنه تجهيزات و تأسيسات زمين شوند.
داستان مديريتي : پيله ابريشم
روزی سوراخ کوچکی در یک پیله ظاهر شد . شخصی نشست و ساعت ها تقلای پروانه برای بیرون آمدن از سوراخ کوچک پیله راتماشا کرد. ناگهان تقلای پروانه متوقف شد و به نظر رسید که خسته شده و دیگر نمی تواند به تلاشش ادامه دهد. آن شخص مصمم شد به پروانه کمک کند و با برش قیچی سوراخ پیله را گشاد کرد. پروانه به راحتی از پیله خارج شد اما جثه اش ضعیف و بالهایش چروکیده بودند. آن شخص به تماشای پروانه ادامه داد . او انتظار داشت پر پروانه گسترده و مستحکم شود واز جثه او محافظت کند اما چنین نشد . در واقع پروانه ناچار شد همه عمر را روی زمین بخزد . و هرگز نتوانست با بال هایش پرواز کند . آن شخص مهربان نفهمید که محدودیت پیله و تقلا برای خارج شدن از سوراخ ریز آن را خدا برای پروانه قرار داده بود تا به آن وسیله مایعی از بدنش ترشح شود و پس از خروج از پیله به او امکان پرواز دهد . گاهی اوقات در زندگی فقط به تقلا نیاز داریم. اگر خداوند مقرر میکرد بدون هیچ مشکلی زندگی کنیم فلج می شدیم - به اندازه کافی قوی نمی شدیم و هر گز نمی توانستیم پرواز کنیم .
Subscribe to:
Posts (Atom)